Không bổng lộc, chỉ phó thác: bước ngoặt thiêng liêng của Thánh Têrêsa Avila
Trong chu trình khảo cứu về mối tương quan giữa các bậc thánh và của cải trần gian, ánh nhìn nay quy tụ nơi Thánh nữ Teresa Ávila — vị thánh vĩ đại, được gọi dưới danh hiệu khác là Têrêsa Giêsu, thánh nữ đầu tiên được phong Tiến sĩ Hội Thánh. Theo lời Đức Giáo hoàng Benedict XVI, ngài là “một trong những đỉnh cao của linh đạo Kitô giáo mọi thời đại.” Trước đó, Đức Giáo hoàng Paul VI đã từng nhận định: ngài là “một phụ nữ siêu việt, nhà cải tổ uyên thâm, bậc thầy đời sống thiêng liêng, chiêm niệm độc đáo mà không ngừng hoạt động.”
Thánh Têrêsa gia nhập đan viện Carmelo lúc 20 tuổi, trong một thời đại mà các đan viện thường gắn liền với bổng lộc và tài sản; các thiếu nữ muốn vào dòng phải có của hồi môn tu trì như một bảo đảm sinh hoạt. Người giàu có thể dâng cúng của cải, thậm chí “mua” cả phòng riêng để cư ngụ. Trong bối cảnh ấy, đồng tiền không hề là điều thứ yếu.
Tuy nhiên, tại một bước ngoặt thiêng liêng, thánh Têrêsa không còn nhìn tiền bạc như phương tiện duy trì trật tự tu viện. Ngài đã trải nghiệm sâu xa sự hiện diện của Thiên Chúa:
“Bỗng nhiên tôi cảm nhận sự hiện diện của Thiên Chúa một cách chắc chắn tới nỗi không thể nghi ngờ: Người ở trong tôi, và tôi hoàn toàn chìm trong Người.”
Từ kinh nghiệm ấy, nơi ngài bừng lên quyết tâm cải tổ sâu xa Dòng Carmelo, dẫn tới việc sáng lập mười bảy đan viện mới khắp Tây Ban Nha, nhằm phục hồi tinh thần nguyên thuỷ của Luật Dòng.
Tiền bạc trong linh đạo Têrêsa Giêsu
Một trong những điểm cốt yếu của cuộc cải tổ mà Têrêsa khởi xướng chính là quan điểm về tiền bạc. Theo ngài, đan viện không nên có bổng lộc cố định — không phải vì tiền bạc tự nó là điều xấu, nhưng vì đời sống chiêm niệm và hiến dâng phải đặt trọn niềm cậy trông nơi Thiên Chúa Quan Phòng từng ngày.
Tinh thần ấy vang vọng lời Đức Giêsu:
“Anh em đừng lo lắng cho mạng sống… Hãy xem chim trời: chúng không gieo, không gặt… thế mà Cha anh em trên trời vẫn nuôi chúng” (Mt 6,25-26).
Và hơn thế nữa:
“Trước hết hãy tìm kiếm Nước Thiên Chúa và đức công chính của Người, còn tất cả những thứ kia, Người sẽ thêm cho” (Mt 6,33).
Khi các nữ tu từ bỏ tài sản riêng và không phụ thuộc vào của cải, đời sống nội tâm của họ được giải phóng để chỉ còn một điểm tựa duy nhất: Thiên Chúa.
Từ đó, luật nội quy Carmelo Nhặt Phép xác định: các đan viện không được giữ bổng lộc; mọi khoản dâng cúng phải dành cho người nghèo qua các công việc bác ái và cho nhu cầu trước mắt của cộng đoàn. Không được phép tích trữ cho tương lai — dù là để sửa mái hay tu bổ tường vách. Phó thác vào Chúa Quan Phòng phải mang tính toàn vẹn và triệt để; việc chăm sóc người nghèo phải là ưu tiên không thể thiếu, bởi như Thánh Kinh khẳng định:
“Ai thương xót người nghèo là cho Đức Chúa vay mượn” (Cn 19,17).
Thánh Têrêsa — vốn không sở hữu tài sản riêng — đã hiến dâng trọn đời để xây dựng các đan viện như thế. Ngài phó thác nơi Thiên Chúa, và từng bước tiến đi, Chúa cũng mở ra những tấm lòng quảng đại nâng đỡ. Tuy nhiên, hành trình ấy không thiếu thử thách. Ngay chính đan viện nguyên thủy nơi ngài xuất thân cũng phản đối ý định không bổng lộc của ngài. Nhiều người khuyên nên chấp nhận một khoản bảo đảm tài chính “để đỡ khó khăn”; nhưng Têrêsa kiên quyết: lời khấn khó nghèo phải được sống cách triệt để.
Dù gian nan chồng chất, ngài không nao núng. Trong một lá thư năm 1561 gửi người anh Lorenzo, ngài viết:
“Điều làm tôi ngạc nhiên nhất là 40 đồng scudo mà anh đã thêm, thật cần thiết cho chúng tôi. Chính Thánh Giuse đã lo liệu để tôi không thiếu, và tôi tin chắc ngài sẽ ban thưởng lại cho anh.”
Linh đạo thánh Têrêsa Giêsu hôm nay: sử dụng của cải cách công bằng
Trong một thời đại đề cao tự chủ và kiểm soát, Thánh nữ Teresa Ávila vẫn chiếu toả ánh sáng của tự do nội tâm: tự do không đặt nền trên của cải, nhưng trên niềm tín thác. Ngài không lên án người giàu hay phủ nhận giá trị vật chất; trái lại, ngài mời gọi sử dụng của cải cách công bằng và quảng đại, biết chia sẻ cho những người túng thiếu, và ý thức rằng trong mọi sự chúng ta lệ thuộc vào Thiên Chúa — Đấng Quan Phòng.
Không bổng lộc, chỉ phó thác — đó không phải là liều lĩnh, nhưng là chọn lựa của đức tin. Trong nẻo đường ấy, Thánh nữ Teresa Ávila đã tìm thấy tự do đích thực, và mời gọi chúng ta hôm nay sống tinh thần của Thánh Vịnh:
“Hãy ký thác đường đời cho Chúa, tin tưởng vào Người, và chính Người sẽ ra tay” (Tv 37,5).
Chưa có Đánh giá/Bình luận nào được đăng.
Hãy trở thành người đầu tiên đóng góp nội dung cho Bài viết này.
