ĐHY Joseph Zen nêu những băn khoăn về tiến trình hiệp hành tại Công nghị Hồng y

INFOVATICANA – ngày 9 tháng 1 năm 2026

Trong khuôn khổ Công nghị Ngoại thường của các Hồng y diễn ra tại Vatican trong hai ngày 7 và 8 tháng 1, Đức Hồng y Joseph Zen, nguyên Giám mục Hồng Kông, đã chia sẻ một số băn khoăn và nhận định liên quan đến Thượng Hội đồng về Tính Hiệp hành, trong một cuộc trao đổi kín với sự hiện diện của Đức Giáo hoàng Lêô XIV và khoảng 170 Hồng y tham dự.

Theo tường thuật của The College of Cardinals Report, trong thời gian phát biểu ngắn được phân bổ cho mỗi Hồng y, ĐHY Zen đã đề cập đến bản ghi chú kèm theo của Đức cố Giáo hoàng Phanxicô đối với Văn kiện Chung kết của Thượng Hội đồng về Tính Hiệp hành, tiến trình được triển khai trong giai đoạn 2021–2024.

Do giới hạn thời gian, Công nghị chỉ tập trung thảo luận hai chủ đề chính: Thượng Hội đồng và tính hiệp hành, cùng với sứ mạng của Hội Thánh dưới ánh sáng Tông huấn Evangelii Gaudium. Trong bối cảnh đó, ĐHY Zen đã chia sẻ những suy tư mang tính phản biện xây dựng liên quan đến cách thức tiến trình hiệp hành được thực hiện.

Những câu hỏi nhằm làm rõ tiến trình lắng nghe và phân định

Trong phần phát biểu của mình, ĐHY Zen đã nêu ra một số câu hỏi mang tính suy tư, xoay quanh nhận định của Đức cố Giáo hoàng Phanxicô rằng Văn kiện Chung kết là thành quả của việc lắng nghe Dân Thiên Chúa và sự phân định của hàng giám mục. Ngài đặt vấn đề:

• Liệu tiến trình có thể phản ánh đầy đủ tiếng nói của toàn thể Dân Thiên Chúa hay không;

• Mức độ đại diện của các giáo dân tham dự Thượng Hội đồng;

• Và không gian thực tế dành cho sự phân định của các giám mục, vốn bao hàm thảo luận và phán đoán mục tử.

Theo ĐHY Zen, những câu hỏi này nhằm giúp làm rõ tính nghị luận và sự tự do trong tiến trình phân định, cũng như vai trò thiết yếu của hàng giám mục trong đời sống Hội Thánh.

Quan tâm về cách sử dụng ngôn ngữ và vai trò của Thánh Thần

ĐHY Zen cũng bày tỏ mối quan tâm trước việc thường xuyên sử dụng ngôn ngữ thiêng liêng để diễn tả các kết luận của tiến trình hiệp hành. Ngài nhấn mạnh tầm quan trọng của việc trình bày rõ ràng mối tương quan giữa sự phân định hiện tại và Truyền thống lâu đời của Hội Thánh, nhằm tránh những cách hiểu có thể gây bối rối cho các cộng đoàn địa phương.

Vai trò của hàng giám mục trong tiến trình hiệp hành

Một điểm khác được ĐHY Zen lưu ý là vai trò không thể thay thế của hàng giám mục trong việc phân định và hướng dẫn đời sống Hội Thánh. Ngài nhấn mạnh rằng tính hiệp hành, theo truyền thống Công giáo, luôn gắn liền với việc thực thi thẩm quyền mục tử cách hiệp đoàn, chứ không làm suy giảm trách nhiệm riêng của các giám mục tại Giáo hội địa phương.

Văn kiện Chung kết và việc áp dụng tại các Giáo hội địa phương

Liên quan đến quy chế của Văn kiện Chung kết, ĐHY Zen bày tỏ mong muốn có thêm sự rõ ràng trong việc áp dụng, đặc biệt khi văn kiện được mô tả là vừa mang tính huấn quyền, vừa mở ra cho những thích nghi địa phương. Theo ngài, điều này đòi hỏi sự phân định cẩn trọng để tránh những cách hiểu khác nhau có thể ảnh hưởng đến sự hiệp nhất của Hội Thánh.

Góc nhìn đại kết

Từ những suy tư này, ĐHY Zen cũng chia sẻ một số nhận định liên quan đến đối thoại đại kết, đặc biệt khi nhìn vào kinh nghiệm của Cộng đồng Anh giáo. Ngài nhấn mạnh rằng, trong truyền thống của các Giáo hội Chính Thống, tính hiệp hành luôn được hiểu như việc các giám mục cùng nhau thi hành thẩm quyền trong sự hiệp thông với Đức Kitô, điều mà Hội Thánh Công giáo cũng luôn trân trọng.

Nhận định tổng kết

Kết thúc phần phát biểu, ĐHY Zen bày tỏ thao thức rằng tiến trình hiệp hành cần tiếp tục được làm rõ về mặt thần học và giáo hội học, để Thượng Hội đồng Giám mục – định chế do thánh Phaolô VI thiết lập – có thể tiếp tục phát huy vai trò của mình như một cơ cấu phục vụ sự hiệp nhất và sứ mạng của Hội Thánh hoàn vũ.