Đức Hồng y Rôbêrtô Sa-ra: Tương lai của Hội Thánh không tùy thuộc chiến lược, nhưng ở sự thánh thiện của chúng ta

INFOVATICANA | 04 tháng 3 năm 2026

Trong một cuộc phỏng vấn đăng trên tuần báo Pháp Le Journal du Dimanche nhân dịp ra mắt cuốn sách mới 2050, nguyên Tổng trưởng Bộ Phụng tự và Kỷ luật các Bí tích, Đức Hồng y Rôbêrtô Sa-ra cảnh báo rằng Hội Thánh có nguy cơ đánh mất căn tính của mình nếu cố gắng thích nghi với các phạm trù và kỳ vọng của thế giới hiện đại.

Trung tâm của Hội Thánh: trở về với Thiên Chúa

Theo vị hồng y người Ghi-nê, tiêu chuẩn để đánh giá một triều giáo hoàng không nằm ở các quyết định hành chính hay những cải cách kỷ luật, nhưng ở khả năng đặt lại Thiên Chúa vào trung tâm đời sống của Hội Thánh.

Ngài giải thích rằng khi Hội Thánh nói trước hết về việc thờ phượng, hoán cải và nên thánh – trước khi bàn đến các chiến lược hay cơ cấu – thì Hội Thánh tìm lại được trục chính đích thực của mình. Ngược lại, nếu chỉ tập trung vào các phạm trù thuần túy nhân loại, người ta có nguy cơ làm loãng đức tin.

Đức Hồng y Sa-ra nhận định rằng nhiều xung đột hiện nay trong Hội Thánh phát sinh từ một cuộc khủng hoảng sâu xa hơn: khủng hoảng về ngôn ngữ đức tin. Khi sự chính xác trong giáo lý bị từ bỏ, sự hoang mang sẽ xuất hiện nơi các tín hữu. Vì thế, theo ngài, sự rõ ràng về giáo lý không phải là cứng nhắc, nhưng là một hành vi bác ái đối với những người đang tìm kiếm ánh sáng.

“Hội Thánh không phải là một định chế trần thế”

Đức Hồng y Sa-ra cũng nhận xét rằng ngày nay người ta thường đánh giá Hội Thánh theo những tiêu chí của thế giới đương đại như hiệu quả, tính đại diện, sự bao gồm hay hiệu suất thể chế.

Tuy nhiên, ngài nhắc rằng Hội Thánh không hiện hữu để phản chiếu thế giới, nhưng để cứu độ thế giới. Vì thế, ngài khẳng định:

“Chúng ta không cần thêm một định chế trần thế. Chúng ta cần lãnh nhận nơi Hội Thánh ơn cứu độ của Thiên Chúa”.

Theo ngài, khi chiều kích thần linh của Hội Thánh bị lãng quên, những yếu đuối nhân loại của định chế sẽ trở nên khó chấp nhận. Nhưng khi nhìn nhận bản chất siêu nhiên của Hội Thánh, Hội Thánh sẽ xuất hiện như dấu chỉ mâu thuẫn đối với thế gian.

Nguy cơ của thuyết tương đối giáo lý

Đức Hồng y Sa-ra cũng cảnh báo về điều ngài gọi là “tính cục bộ trong giáo lý”, tức là khuynh hướng của một số Giáo hội địa phương giải thích đức tin theo các bối cảnh văn hóa hay những phạm trù ý thức hệ.

Theo ngài, khi giáo lý bị tương đối hóa và sự khác biệt được đề cao hơn sự hiệp thông, sự hiệp nhất của Hội Thánh sẽ bị suy yếu.

“Sự tương đối trong giáo lý làm cho sự hiệp nhất trở nên mong manh”, Đức Hồng y nhấn mạnh, đồng thời nhắc lại lời cầu nguyện của chính Đức Kitô xin Chúa Cha cho các môn đệ được nên một.

Phụng vụ truyền thống như một sự phong phú

Trong cuộc phỏng vấn, Đức Hồng y Sa-ra cũng trở lại với một trong những chủ đề đã gắn liền với sứ vụ của ngài: phụng vụ. Theo đường hướng của Đức Giáo hoàng Bênêđictô XVI, ngài khẳng định rằng sự đa dạng của các nghi lễ là một sự phong phú khi chúng diễn tả cùng một đức tin.

Ngài cũng phê phán điều mà ngài cho là một sự ám ảnh muốn loại bỏ phụng vụ cổ truyền. Theo nhận định của Đức Hồng y, nghi thức truyền thống có thể giúp tái khám phá rằng phụng vụ không phải là điều con người tự tạo ra, nhưng là điều được Hội Thánh đón nhận và truyền lại.

“Cải cách phụng vụ đích thực là một cuộc cải cách nội tâm”, ngài nói, đồng thời nhắc rằng mục đích của phụng vụ là đặt Thiên Chúa vào vị trí trung tâm.

Những bê bối và sự hoán cải trong Hội Thánh

Khi đề cập đến các bê bối đã ảnh hưởng đến Hội Thánh trong những năm gần đây, Đức Hồng y Sa-ra cho rằng những sự kiện này đòi hỏi sự thật, công lý và sự thanh tẩy.

Tuy nhiên, ngài cũng nhấn mạnh rằng các bê bối không xóa bỏ ơn gọi của Hội Thánh. Theo ngài, điều cần thiết nhất không phải là những cải tổ cơ cấu, nhưng là sự hoán cải của các tâm hồn.

Đồng thời, Đức Hồng y nhấn mạnh tầm quan trọng của chứng tá đời sống thánh hiến, vì đời sống này nhắc nhở thế giới rằng mục đích sau cùng của con người không phải là thành công hay sở hữu, nhưng là sự sống đời đời với Thiên Chúa.

Gia đình, trợ tử và khủng hoảng hy vọng

Đức Hồng y Sa-ra cũng đề cập đến một số vấn đề văn hóa lớn của phương Tây. Nói về cuộc khủng hoảng nhân khẩu học tại châu Âu, ngài cho rằng đó là dấu hiệu của một sự mất mát hy vọng sâu xa.

Theo ngài, một nền văn minh từ bỏ Thiên Chúa cuối cùng cũng đánh mất lý do để truyền sinh sự sống.

Ngài cũng bày tỏ lập trường phê phán đối với các dự án hợp pháp hóa việc trợ tử, vì cho rằng chúng phản ánh tham vọng của con người muốn quyết định giá trị của sự sống con người.

“Người bệnh cần lòng trắc ẩn, chứ không phải sự loại bỏ”, Đức Hồng y nói.

Tương lai của Hội Thánh: sự thánh thiện, không phải chiến lược

Kết thúc cuộc phỏng vấn, Đức Hồng y Sa-ra gửi một sứ điệp đến các dự tòng và những người mới lãnh nhận Bí tích Rửa tội rằng Hội Thánh không chỉ là một tổ chức nhân loại, nhưng chính là mầu nhiệm của Đức Kitô hiện diện trong thế giới.

Vì thế, ngài mời gọi các tín hữu đừng vấp phạm trước những yếu đuối của các thành viên trong Hội Thánh, nhưng hãy hướng nhìn về Đức Kitô.

Và ngài đưa ra lời nhắn nhủ cuối cùng về tương lai của Kitô giáo:

“Tương lai của Hội Thánh không tùy thuộc vào các chiến lược của chúng ta, nhưng vào sự thánh thiện của chúng ta”.