Giữa chiến tranh Liban, một linh mục Dòng Tên đứng bên những người di cư bị bỏ rơi
Giữa bối cảnh chiến sự leo thang tại Liban, cha Henry Ponce, linh mục Dòng Tên người Philippines, đang mở rộng cửa giáo xứ của mình để đón nhận những người lao động di cư không còn nơi nương tựa. Từng là một lao động di cư trước khi đi tu, ngài hiểu sâu sắc nỗi lo sợ và bấp bênh của những người phải rời quê hương để mưu sinh.
*****
Cha Henry Ponce, 51 tuổi, hiểu rất rõ cảm giác của một người di cư. Trước khi gia nhập Dòng Tên năm 2004, ngài từng làm kỹ sư thiết kế và phải sang Nhật Bản làm việc nhiều tháng mỗi năm. Khi đó, cha là một trong hàng triệu lao động Philippines làm việc ở nước ngoài – thường được gọi là OFW (Overseas Filipino Workers) – những người rời quê hương để tìm kiếm cuộc sống tốt hơn cho gia đình.
Chính kinh nghiệm đó đã khiến cha Ponce đặc biệt đồng cảm với những người lao động di cư đang mắc kẹt tại Liban, nơi chiến tranh và bất ổn đang khiến cuộc sống của họ trở nên vô cùng bấp bênh.
Từ năm 2017, cha Ponce trở thành linh mục đầu tiên của tỉnh Dòng Tên Philippines được sai đến Trung Đông phục vụ. Hiện nay, cha là cha sở Nhà thờ Thánh Giuse tại Beirut, nơi đặt Trung tâm Di dân Arrupe, một cơ sở trợ giúp người di cư do Dòng Tên điều hành.
Trong cuộc trò chuyện với Crux, cha Ponce mô tả tình hình tại Liban hiện nay là “rất căng thẳng và đáng báo động”.
Theo cha, trước đây khi Israel tấn công một mục tiêu, họ thường cảnh báo trước để người dân trong tòa nhà có thể sơ tán. Nhưng lần này, cảnh báo không còn dành cho một tòa nhà riêng lẻ mà cho cả một khu vực rộng lớn.
Người dân hoảng loạn tìm cách rời đi theo các tuyến đường được chỉ định. Cha nói: “Thật hỗn loạn. Người ta không biết phải đi đâu. Đây là lần đầu tiên có một cảnh báo quy mô lớn như vậy, nên mọi người rất sợ hãi.”
Tình hình đặc biệt khó khăn đối với các lao động Philippines. Nhiều người phải tìm nơi trú tạm trong nhà bạn bè. Những người kết hôn với công dân Liban còn gặp nhiều trở ngại hơn khi tìm nơi trú ẩn, nhất là nếu gia đình có liên hệ với cộng đồng Hồi giáo Shi’a, vì nhiều người lo ngại họ có thể bị nhắm đến trong xung đột.
Tại giáo xứ của mình, cha Ponce đang cố gắng giúp đỡ họ với sự hỗ trợ của một tổ chức phi chính phủ của người Philippines mang tên Tres Marias. Tổ chức này do các phụ nữ Philippines thành lập để hỗ trợ cộng đồng lao động di cư trong các cuộc khủng hoảng trước đây tại Liban, như khủng hoảng kinh tế, vụ nổ Beirut năm 2020 hay đại dịch COVID-19.
Cha Ponce cho biết trung tâm trú ẩn tại giáo xứ của ngài hiện đang quá tải, với khoảng 130–150 người, dù khả năng ban đầu chỉ dành cho khoảng 80 người. Phần lớn những người đang trú tại đây đến từ Sudan và Bangladesh.
Cha nói rằng thật đau lòng khi phải từ chối những người cần giúp đỡ, đặc biệt là đồng hương Philippines. Nhiều khi cha chỉ có thể nói với họ: nếu không còn nơi nào khác để đi, hãy đến giáo xứ – dù phải ở ngoài sân, ít nhất họ vẫn ở trong khuôn viên nhà thờ và có thể an toàn hơn.
Trung tâm trú ẩn do Dịch vụ Tị nạn Dòng Tên (Jesuit Refugee Service) điều hành, với quy trình đăng ký rõ ràng và nguyên tắc “đến trước được phục vụ trước”.
Cha Ponce kể lại rằng có một phụ nữ Philippines đến xin trú ẩn nhưng lúc đó trung tâm đã kín chỗ. Người phụ nữ này vẫn còn công việc nên chỉ muốn đến nhà thờ khi các cuộc tấn công xảy ra. Cha nói với cô rằng nếu tình hình trở nên nguy hiểm và không còn nơi nào khác, cô vẫn có thể đến giáo xứ.
Cha Ponce cũng liên hệ với tổ chức Tres Marias để tìm chỗ ở tạm thời cho cô. Tuy nhiên, nơi họ định thuê làm nơi trú ẩn đã từ chối vì sợ nguy hiểm. Cuối cùng, họ phải nhờ cộng đồng người Philippines tại địa phương giúp tìm chỗ cho cô ở tạm.
Cha Ponce thừa nhận rằng việc không thể giúp hết mọi người khiến ngài rất đau lòng. “Tôi là một linh mục Philippines, và khi thấy đồng hương của mình gặp khó khăn mà tôi không thể giúp vì không còn chỗ, tôi cảm thấy bất lực.”
Dù vậy, cha vẫn tiếp tục chăm sóc những người đang trú tại trung tâm. Mỗi ngày, cha dậy sớm để chuẩn bị bữa ăn cho họ, dù phần lớn họ không cùng quốc tịch với ngài.
Cha nhận xét rằng nhiều lao động Philippines thường phản ứng chậm trước các cảnh báo nguy hiểm, một phần vì họ đã quen sống trong hoàn cảnh khó khăn, phần khác vì họ không thể bỏ việc hoặc rời khỏi nơi ở ngay lập tức.
Cha Ponce cho biết ngài vô cùng biết ơn những tổ chức và cá nhân đã hỗ trợ sứ vụ này. Nhiều nguồn trợ giúp đến từ các tổ chức Dòng Tên quốc tế cũng như các nhà hảo tâm, trong đó có Quỹ Tanging Yaman tại Philippines.
Khi được hỏi vì sao ngài nhận sứ vụ tại Liban, cha Ponce giải thích rằng các tu sĩ Dòng Tên có lời khấn vâng phục. Khi bề trên sai đi, họ sẵn sàng lên đường.
Nhưng đối với cha, việc phục vụ người lao động di cư còn mang ý nghĩa rất cá nhân. Chính cha cũng từng là một OFW trước khi trở thành linh mục.
“Vì thế tôi hiểu họ. Tôi cảm nhận được những gì họ đang trải qua.”
Cha nói rằng việc phục vụ những người di cư không chỉ mang lại ý nghĩa cho đời linh mục của mình, mà còn là điều làm ngài cảm thấy mình đang sống đúng với ơn gọi Thiên Chúa trao.
Khi được hỏi về những người cổ vũ chiến tranh hoặc biện minh cho bạo lực, cha Ponce trả lời rất thẳng thắn: mọi cuộc chiến đều phá hủy cuộc sống con người và không thể làm đẹp lòng Thiên Chúa. Những người phải chịu đau khổ nhất luôn là những người yếu thế.
Lời cầu nguyện sâu xa nhất của cha lúc này rất đơn giản: hòa bình.
“Lạy Chúa, xin thương xót. Chúng con phó thác tất cả trong tay Ngài.”
Chưa có Đánh giá/Bình luận nào được đăng.
Hãy trở thành người đầu tiên đóng góp nội dung cho Bài viết này.
