Huynh đoàn Thánh Piô X từ chối đối thoại với Vatican, dự định truyền chức giám mục không có ủy nhiệm của Đức Giáo Hoàng

Courtney Mares, OSV News - Ngày 19 tháng 2 năm 2026

RÔMA (OSV News) — Huynh đoàn Thánh Piô X (SSPX) đã từ chối đề nghị đối thoại của Tòa Thánh và tuyên bố sẽ tiến hành việc tấn phong các giám mục mà không có ủy nhiệm của Đức Giáo Hoàng vào mùa hè này.

Trong thư gửi Tòa Thánh vào Thứ Tư Lễ Tro, ngày 18 tháng 2, và được công bố ngày 19 tháng 2, cha Davide Pagliarani, Bề trên Tổng quyền của Huynh đoàn mang lập trường truyền thống này, đã thông báo với Đức Hồng y Víctor Manuel Fernández, Tổng trưởng Bộ Giáo lý Đức tin, rằng ngài không thể chấp nhận những điều kiện mà Vatican đưa ra để tái khởi động tiến trình đối thoại. Cha Pagliarani cũng xác nhận sẽ không trì hoãn các lễ tấn phong giám mục dự kiến diễn ra vào ngày 1 tháng 7.

“Chúng ta đều biết trước rằng không thể đạt được sự đồng thuận về phương diện giáo lý, đặc biệt liên quan đến những định hướng căn bản được áp dụng kể từ Công đồng Vaticanô II,” cha Pagliarani viết.

Lá thư được công bố một tuần sau cuộc gặp gỡ tại Vatican ngày 12 tháng 2 giữa Đức Hồng y Fernández và cha Pagliarani. Trong cuộc gặp này, vị Tổng trưởng đã đề nghị mở lại đối thoại nhằm giải quyết “những yêu cầu tối thiểu cần thiết cho sự hiệp thông trọn vẹn với Giáo hội Công giáo”, với điều kiện Huynh đoàn tạm đình chỉ kế hoạch tấn phong giám mục.

Bộ Giáo lý Đức tin đã cảnh báo rằng việc tiến hành các lễ tấn phong như vậy “sẽ hàm ý một sự đoạn tuyệt quyết định với sự hiệp thông Giáo hội (tức là ly giáo), kéo theo những hậu quả nghiêm trọng đối với toàn thể Huynh đoàn.”

Tuy nhiên, song song với việc công bố thư, SSPX cũng đăng tải một tuyên bố trên trang mạng của mình, khẳng định rằng họ không tin mình đang hành động trong tình trạng ly giáo.

Một thách đố hiệp nhất trong năm đầu triều đại giáo hoàng

Bóng mây nguy cơ ly giáo đặt ra một thách đố đáng kể cho Đức Thánh Cha Lêô XIV trong năm đầu sứ vụ Phêrô, khi ngài nhiều lần nhấn mạnh ước muốn cổ võ sự hiệp nhất Kitô giáo.

Cha Pagliarani cho biết ngài đã hai lần gửi thư trực tiếp cho Đức Thánh Cha — “trước hết để xin được yết kiến, sau đó để trình bày cách rõ ràng và tôn trọng những nhu cầu cũng như hoàn cảnh thực tế của Huynh đoàn” — nhưng không nhận được hồi đáp kịp thời.

Ngài viết: “Sau một thời gian dài im lặng, chỉ khi vấn đề tấn phong giám mục được nêu ra thì mới có đề nghị nối lại đối thoại; vì thế, đề nghị này xem ra mang tính trì hoãn và có điều kiện.”

Lịch sử đối thoại và những bế tắc trước đây

Trong nhiều thập niên, Tòa Thánh đã tìm cách đưa SSPX trở lại sự hiệp thông trọn vẹn với Rôma. Trong thư của mình, cha Pagliarani viện dẫn lịch sử các cuộc thương thảo trước đây để biện minh cho việc từ chối đề nghị hiện tại.

Ngài đặc biệt nhắc đến cuộc đối thoại chính thức bắt đầu năm 2009, được thúc đẩy mạnh mẽ trong hai năm, rồi tiếp tục rải rác cho đến tháng 6 năm 2017.

“Trong suốt những năm ấy, chúng tôi đã cố gắng đạt được điều mà nay Bộ Giáo lý Đức tin đề nghị,” ngài nói, nhưng cho rằng tiến trình đã kết thúc cách “đột ngột” do quyết định đơn phương của Đức Hồng y Müller — khi đó là Tổng trưởng Bộ Giáo lý Đức tin — vào tháng 6 năm 2017, về việc xác định “những điều kiện tối thiểu cho sự hiệp thông trọn vẹn với Giáo hội Công giáo”, bao gồm việc chấp nhận toàn bộ Công đồng Vaticanô II và giai đoạn hậu Công đồng.

Kết thư gửi Đức Hồng y Fernández, cha Pagliarani viết: “Tôi cầu nguyện cách riêng cho Đức Hồng y cùng với Chúa Thánh Thần và — xin đừng coi đây là sự khiêu khích — Người Bạn Trăm Năm chí thánh của Ngài, Đấng Trung Gian mọi ơn thánh,” ám chỉ một văn kiện gần đây của Bộ liên quan đến các tước hiệu Đức Maria.

Hồi âm của biến cố năm 1988

Kế hoạch tấn phong giám mục ngày 1 tháng 7 gợi lại cuộc khủng hoảng năm 1988, khi Đức Tổng Giám mục Marcel Lefebvre — Đấng sáng lập Huynh đoàn năm 1969 — đã truyền chức giám mục cho bốn linh mục mà không có ủy nhiệm của Đức Giáo Hoàng.

Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II đã tuyên bố hành vi ấy mang tính ly giáo và tuyên bố vạ tuyệt thông đối với Đức Tổng Lefebvre cùng các giám mục được truyền chức.

Huynh đoàn Thánh Piô X được thành lập năm 1969 nhằm phản đối các cải tổ của Công đồng Vaticanô II. Các linh mục của Huynh đoàn cử hành Thánh lễ theo hình thức ngoại thường của Nghi lễ Rôma (Thánh lễ Latinh truyền thống) và bác bỏ một số lập trường của Công đồng liên quan đến tự do tôn giáo và đối thoại đại kết.

Khi SSPX lần đầu công bố ngày 2 tháng 2 rằng họ sẽ tiến hành các lễ tấn phong — một hành vi có thể kéo theo vạ tuyệt thông tiền kết (latae sententiae) — hai nhóm truyền thống khác, vẫn cử hành Thánh lễ Latinh nhưng hiệp thông với Tòa Thánh, đã bày tỏ quan ngại.

Cho đến nay, Tòa Thánh chưa đưa ra phản hồi chính thức trước yêu cầu bình luận của OSV News về thông báo ngày 19 tháng 2 của SSPX.

 https://www.americamagazine.org/news/2026/02/19/sspx-rejects-vatican-dialogue-schism/