Pháp và Anh chặn các dự luật trợ tử: Hai chiến thắng mới của phong trào bảo vệ sự sống

Trong bối cảnh nhiều quốc gia châu Âu tiếp tục thúc đẩy việc hợp pháp hóa trợ tử và tự tử có trợ giúp, những diễn biến mới tại Pháp và Anh đang cho thấy làn sóng phản kháng ngày càng mạnh mẽ trước điều mà nhiều người gọi là “văn hóa loại bỏ”. Các cuộc tranh luận không còn chỉ xoay quanh quyền tự quyết cá nhân, nhưng ngày càng tập trung vào việc bảo vệ người yếu thế, phẩm giá con người và giới hạn đạo đức của y học.

Tại Pháp, Thượng viện vừa một lần nữa bác bỏ dự luật hợp pháp hóa cái gọi là “trợ tử”. Trong khi đó tại Anh, dự luật cho phép trợ tử tại Anh và xứ Wales cũng đã thất bại sau khi không kịp hoàn tất tiến trình lập pháp trước khi khóa họp Quốc hội kết thúc.

Hai diễn biến này được nhiều nhóm bảo vệ sự sống xem là những chiến thắng quan trọng trong việc bảo vệ phẩm giá con người và chống lại xu hướng coi cái chết như một “giải pháp y khoa”.

Thượng viện Pháp bác bỏ dự luật trợ tử

Ngày 11 tháng 5 vừa qua, Thượng viện Pháp đã thông qua một dự luật riêng nhằm củng cố hệ thống chăm sóc giảm đau cho bệnh nhân giai đoạn cuối. Tuy nhiên, chỉ một ngày sau đó, cơ quan này tiếp tục bác bỏ đề xuất hợp pháp hóa “trợ tử” do chính phủ hậu thuẫn.

Sau bảy giờ tranh luận, 151 thượng nghị sĩ bỏ phiếu chống, trong khi 118 người ủng hộ dự luật.

Kết quả cho thấy sự chia rẽ sâu sắc trong đời sống chính trị và đạo đức tại Pháp. Dù Quốc hội Pháp trước đó đã hai lần thông qua các phiên bản của dự luật, Thượng viện vẫn từ chối vượt qua điều mà nhiều nghị sĩ gọi là “lằn ranh đạo đức căn bản”.

Những người phản đối cho rằng việc hợp pháp hóa trợ tử hoặc tự tử có trợ giúp sẽ làm thay đổi tận gốc vai trò của ngành y, từ việc chữa lành và đồng hành với bệnh nhân thành việc chủ động gây ra cái chết.

Ngược lại, các thượng nghị sĩ bỏ phiếu chống nhấn mạnh rằng phẩm giá con người phải được bảo vệ qua việc chăm sóc, giảm đau, liên đới và đồng hành với bệnh nhân cho đến khi qua đời tự nhiên.

Lập trường này cũng được Hội đồng Giám mục Pháp mạnh mẽ bảo vệ.

Đầu năm nay, các Giám mục Pháp tuyên bố:

“Cố ý gây ra cái chết không thể được xem là một bước tiến của nhân loại.”

Các ngài khẳng định rằng một xã hội huynh đệ đích thực được nhận biết qua cách xã hội ấy chăm sóc những người yếu đuối nhất, chứ không phải qua việc dễ dàng chấp nhận cái chết của họ.

Dù vậy, tiến trình lập pháp tại Pháp vẫn chưa hoàn toàn chấm dứt. Chính phủ có thể triệu tập một ủy ban hỗn hợp để tìm cách dung hòa khác biệt giữa hai viện Quốc hội. Tuy nhiên, việc Thượng viện liên tiếp bác bỏ dự luật cho thấy vấn đề này vẫn còn gây tranh cãi sâu sắc ngay cả tại một trong những quốc gia thế tục nhất châu Âu.

Dự luật trợ tử tại Anh sụp đổ

Trong khi đó tại Anh và xứ Wales, dự luật hợp pháp hóa tự tử có trợ giúp cũng đã chính thức thất bại, không phải vì bị bác bỏ trực tiếp, nhưng do không hoàn tất được tiến trình lập pháp trước khi khóa họp Quốc hội kết thúc.

Dự luật, được Hạ viện thông qua vào tháng 6 năm 2025, đề xuất cho phép những người trưởng thành mắc bệnh nan y với tiên lượng sống dưới sáu tháng được yêu cầu trợ tử.

Theo đề xuất, bệnh nhân phải được hai bác sĩ xác nhận và một hội đồng chuyên môn phê chuẩn, đồng thời chính bệnh nhân phải tự sử dụng loại thuốc gây tử vong.

Ban đầu, những người ủng hộ giới thiệu dự luật như một hệ thống được kiểm soát nghiêm ngặt và chặt chẽ. Tuy nhiên, khi được đưa lên Thượng viện, dự luật đã vấp phải sự giám sát và tranh luận dữ dội chưa từng có.

Từ cuối năm 2025 đến tháng 4 năm 2026, các nghị sĩ đã đưa ra hơn 1.200 đề xuất sửa đổi, khiến tiến trình lập pháp kéo dài đến mức dự luật không thể hoàn tất trước khi Quốc hội kết thúc nhiệm kỳ.

Theo thủ tục nghị viện Anh, mọi dự luật chưa hoàn tất quy trình khi khóa họp kết thúc sẽ tự động hết hiệu lực và phải bắt đầu lại từ đầu nếu muốn tái trình.

Người dân lo ngại người yếu thế bị áp lực phải chết

Một cuộc khảo sát do tổ chức More in Common thực hiện cho thấy công chúng Anh ngày càng lo lắng trước nguy cơ lạm dụng các đạo luật trợ tử.

Chỉ 29% người được hỏi muốn dự luật được tái trình ngay lập tức. Trong khi đó, 53% cho rằng dự luật hoặc không nên quay lại, hoặc phải bổ sung các biện pháp bảo vệ mạnh mẽ hơn.

Đặc biệt, nhiều người bày tỏ lo ngại về áp lực vô hình có thể đè nặng lên người già, người khuyết tật, bệnh nhân nan y và những người có hoàn cảnh kinh tế khó khăn.

Có tới 90% người tham gia khảo sát cho rằng bệnh nhân phải được bảo đảm tiếp cận đầy đủ dịch vụ chăm sóc giảm đau trước khi nghĩ đến trợ tử.

71% muốn mọi trường hợp phải được tòa án phê chuẩn, trong khi 95% yêu cầu phải có các biện pháp bảo vệ nghiêm ngặt nhằm ngăn chặn áp lực từ gia đình, tài chính hoặc xã hội đối với người bệnh.

Các số liệu này cho thấy ngay cả nhiều người có thiện cảm với ý tưởng “trợ tử” trên nguyên tắc cũng vẫn lo ngại sâu sắc về cách các đạo luật ấy có thể vận hành trong thực tế, đặc biệt trong bối cảnh hệ thống y tế quá tải và các gia đình dễ rơi vào khủng hoảng tinh thần, kinh tế.

Những diễn biến tại Pháp và Anh đang phản ánh một cuộc tranh luận ngày càng sâu sắc tại châu Âu: liệu một xã hội văn minh được xây dựng bằng việc loại bỏ đau khổ qua cái chết, hay bằng việc đồng hành, chăm sóc và bảo vệ phẩm giá con người cho đến giây phút cuối cùng của sự sống.

https://zenit.org/2026/05/14/france-and-england-two-pro-life-victories-in-the-face-of-the-culture-of-discard-assisted-death-and-euthanasia/