Sự thinh lặng của Bêlem

INFOVATICANA – 25 tháng 12 năm 2025

Trong truyền thống Công giáo, cảnh Giáng Sinh được bao phủ bởi một sự thinh lặng thánh thiêng sâu xa. Đó không phải là sự im lặng trống rỗng, nhưng là sự thinh lặng đầy kinh ngạc và tràn ngập sự hiện diện của Thiên Chúa. Thánh Âu-tinh đã diễn tả nghịch lý tuyệt vời này khi ngài nói rằng Đức Kitô là “Đấng đẹp đẽ với tư cách là Ngôi Lời được sinh ra trong thinh lặng”; bởi lẽ, dù là Hài Nhi mới sinh, chưa thể nói lời loài người, thì “trời cao đã lên tiếng, các thiên thần đã cất lời ca tụng, và một ngôi sao đã dẫn đường cho các đạo sĩ” đến với Người.

Nói cách khác, Ngôi Lời vĩnh cửu đã đến thế gian trong thinh lặng, và chính trong sự thinh lặng ấy, toàn thể thụ tạo cất tiếng nói: các đạo binh thiên quốc vang lên lời “Vinh danh Thiên Chúa trên trời”, và ngôi sao phương Đông dẫn lối cho những người tìm kiếm chân lý. “Khi muôn vật đang yên lặng, và đêm tối đã đi được nửa chặng đường, thì Lời toàn năng của Chúa từ ngai vương giả trên trời đã ngự xuống” – Thánh Kinh khẳng định như thế, để nhấn mạnh rằng Thiên Chúa đã chọn giờ phút thinh lặng nhất để tỏ lộ Ánh Sáng không bao giờ tàn lụi. Trong thẳm sâu của đêm bình an ấy, một ánh sáng vĩnh cửu đã được thắp lên cho nhân loại. Đấng Tạo Hóa vũ trụ đã đến không ồn ào, trong bóng tối của một chuồng bò, mạc khải dung mạo đích thực của Thiên Chúa: một sự khiêm hạ và hiền lành làm cho thế giới kiêu căng phải bối rối.

Sự khiêm hạ thần linh được mạc khải trong đêm thinh lặng

Các Giáo Phụ và Tiến sĩ Hội Thánh đã dạy rằng sự thinh lặng của Bêlem không phải là tình cờ, nhưng mang ý nghĩa sâu xa. Đức Bênêđictô XVI từng nhắc nhớ: “Đấng Cứu Độ đã sinh ra trong thinh lặng và trong sự nghèo khó hoàn toàn”, đối lập với những mong đợi sai lạc về một Đấng Mêsia quyền lực theo kiểu trần thế. Tại Bêlem, Thiên Chúa nói với chúng ta bằng cách hạ thấp mọi phô trương: Vua muôn vua không sinh ra trong cung điện giữa tiếng kèn vang dội, nhưng trong một chuồng bò tối tăm, giữa hơi thở của đêm và sự hiện diện hiền hòa của những con vật đơn sơ.

Thánh Tôma Aquinô giải thích rằng Đức Kitô “đã chọn sống một đời nghèo khó nơi trần thế”, chấp nhận sinh ra trong cảnh bần hàn chính là để ban cho chúng ta một gia sản cao quý hơn. Vị Tiến sĩ Thiên thần lập luận: “Cũng như Người chấp nhận cái chết thể xác để ban cho chúng ta sự sống thiêng liêng, thì Người cũng chịu đựng sự nghèo khó tạm thời để trao ban cho chúng ta những kho tàng thiêng liêng.”

Sự lựa chọn nghèo khó và thinh lặng ấy dạy cho nhân loại một chân lý muôn đời về Thiên Chúa và về chính chúng ta: sự cao cả đích thực luôn gắn liền với khiêm nhường. Đức Kitô “không đòi chỗ, không ép mở cửa” để được sinh ra; Người “không áp đặt tình yêu của mình”, nhưng đến trong cảnh trần trụi hoàn toàn, để chỉ thống trị bằng tình yêu và chân lý. Hình ảnh Hài Nhi quấn tã, nằm trong máng cỏ nghèo hèn, đã là một bài giảng sống động: mời gọi chúng ta từ bỏ kiêu ngạo và ồn ào rỗng tuếch, để bước vào con đường đơn sơ đẹp lòng Thiên Chúa. Như thánh Tôma dạy, nơi người tự nguyện sống nghèo vì yêu mến – và Đức Kitô đã sống điều ấy ở mức độ tuyệt đối – thì “chính sự nghèo khó trở thành dấu chỉ của đức khiêm nhường cao cả nhất.” Vì thế, trong sự khiêm hạ thinh lặng của Bêlem, vinh quang và quyền năng đích thực của Thiên Chúa bừng sáng, không cần đến hào nhoáng trần gian, nhưng tỏ lộ qua ngôn ngữ khiêm nhu của mầu nhiệm Nhập Thể.

Sự thinh lặng nói nhiều hơn lời nói

Sự thinh lặng của Bêlem không câm lặng hay trơ lì, nhưng là một sự thinh lặng “biết nói” với linh hồn. Các mục đồng vội vã lên đường sau lời loan báo của thiên thần; nhưng khi đến nơi, họ chỉ thấy một Hài Nhi mới sinh với Mẹ Người, trong khung cảnh tĩnh lặng sâu xa của đêm tối. Thế nhưng, chính trong sự lặng lẽ ấy, họ đã nhận ra dung mạo đích thực của Thiên Chúa.

Đức Maria ghi nhớ mọi sự và suy đi nghĩ lại trong lòng, còn thánh Giuse, người công chính, thờ lạy trong thinh lặng. Các thánh đã nhìn thấy nơi sự thinh lặng chiêm niệm này một khuôn mẫu cho đời sống đức tin. Thánh Âu-tinh viết: “Bêlem là trường học của sự thinh lặng và chiêm niệm: của một thánh Giuse chiêm niệm và vâng phục, và của một Đức Maria trầm lắng, mẫu tử, luôn suy niệm trong lòng.” Lời nói lặng im để Tình Yêu lên tiếng.

Thật vậy, Thiên Chúa thường tỏ mình trong tiếng thì thầm dịu nhẹ hơn là trong tiếng ầm vang: “Đức Chúa ngự trong đền thánh của Người: trước nhan Người, toàn thể địa cầu hãy thinh lặng” (Kb 2,20). Nhiều thế kỷ sau Bêlem, thánh Gioan Thánh Giá đã diễn tả bài học này một cách tuyệt mỹ: “Chúa Cha đã nói một Lời duy nhất là Con của Người, và Lời ấy luôn được nói trong thinh lặng vĩnh cửu; và chỉ trong thinh lặng mà linh hồn mới có thể nghe được.”

Ngôi Lời vĩnh cửu là Thinh Lặng nhập thể, và chỉ trong thinh lặng nội tâm, chúng ta mới thực sự lắng nghe được Người. Vì thế, Hài Nhi Giêsu không diễn thuyết trong biến cố Giáng Sinh; chính sự Hiện Diện của Người là Sứ Điệp. Đức Bênêđictô XVI từng giảng rằng: “Như thuở ấy, Thiên Chúa vẫn ẩn mình cách mầu nhiệm trong sự thinh lặng thánh, và chính như thế, Người mạc khải dung mạo đích thực của Thiên Chúa.” Đức Kitô tự tỏ lộ trong sự khiêm hạ, mời gọi chúng ta bước vào cuộc hành hương nội tâm của việc thờ lạy.

Sự yếu đuối bề ngoài của Hài Nhi chưa thể cất lời lại chính là quyền năng yêu thương vô biên của Thiên Chúa, Đấng “chọn những gì yếu đuối nơi thế gian để làm cho kẻ mạnh phải hổ thẹn” (x. 1 Cr 1,27). Tại Bêlem, sự thinh lặng của Hài Nhi Giêsu nói nhiều hơn mọi hùng biện của loài người: nói về tình yêu khôn tả của Thiên Chúa cúi mình xuống với chúng ta; nói về niềm hy vọng không làm thất vọng; nói về hồng ân cứu độ được trao ban cách khiêm hạ cho toàn thể nhân loại.

Những chân lý vĩnh cửu được mạc khải trong sự tĩnh lặng của Bêlem

Mầu nhiệm sự thinh lặng của Bêlem vẫn giữ nguyên sức đánh động trong thế giới ồn ào của thế kỷ hôm nay. Bêlem mời gọi chúng ta thinh lặng để lắng nghe Thiên Chúa, hạ thấp âm lượng bên ngoài và bên trong, để nhận ra tiếng thì thầm của Ngôi Lời nhập thể. Chiêm ngắm máng cỏ trong thinh lặng là để Tình Yêu tối thượng lên tiếng: Deus caritas est – Thiên Chúa là Tình Yêu.

Nếu chúng ta tạm thời tắt đi tiếng ồn của thế gian và bước vào hang đá Bêlem với đức tin của Đức Maria, thánh Giuse và các mục đồng, thì “niềm vui lớn lao” của Giáng Sinh (x. Lc 2,10) cũng sẽ tràn ngập tâm hồn chúng ta. “Hôm nay Đấng Cứu Độ của chúng ta đã ra đời: hãy vui mừng lên! Không có chỗ cho nỗi buồn trong ngày mà Sự Sống được sinh ra” – thánh Lêô Cả đã kêu lên như thế.

Ước gì sự thinh lặng thánh thiêng của Đêm Giáng Sinh phá tan xiềng xích của ồn ào và tội lỗi, xua tan nỗi sợ hãi, và lấp đầy chúng ta bằng niềm vui và niềm hy vọng vĩnh cửu. Trong sự thinh lặng hồng phúc của Bêlem, “lời bình an” và “Tin Mừng cứu độ” mà Thiên Chúa gửi đến nhân loại vang vọng mãi mãi.

Vậy chúng ta hãy đến, trong thờ lạy thinh lặng, trước Đấng Emmanuel – Thiên Chúa ở cùng chúng ta – và để cho Chân Lý vĩnh cửu nói với tâm hồn ta bằng giọng nói dịu êm của thinh lặng.

Giáng Sinh an lành và thánh thiện!