Một linh mục tại Mexico cảnh báo về nguy cơ lệch lạc trong lòng đạo đức bình dân, khi việc sùng kính các thánh bị hiểu như phương tiện tự động để đạt được điều mong muốn. Ngài nhấn mạnh các thánh chỉ chuyển cầu trước mặt Thiên Chúa, còn mọi ân sủng đều phát xuất từ chính Ngài. Giáo Hội được mời gọi đồng hành, soi sáng và thanh luyện các hình thức đạo đức bình dân. Việc hiểu đúng ý nghĩa của các á bí tích và lòng sùng kính là điều thiết yếu trong đời sống đức tin. Tất cả phải quy hướng về mục tiêu tối hậu: dẫn người tín hữu đến sự thánh thiện.
Cảnh báo về xu hướng lệch lạc trong lòng đạo đức bình dân
Cha Jorge Luis Zarazúa, Bề trên Tổng quyền Tu hội Truyền giáo Tông đồ Lời Chúa, lên tiếng cảnh báo về một xu hướng ngày càng phổ biến: một số tín hữu coi việc sùng kính các thánh như một “công thức” để đạt được ơn lành hoặc giải quyết những khó khăn trong đời sống.
Vị linh mục Mexico, đồng thời là tác giả các công trình nghiên cứu về những lệch lạc trong đời sống tôn giáo, cho biết cách hiểu này làm sai lệch ý nghĩa đích thực của lòng sùng kính trong truyền thống Công giáo.
Ý nghĩa đích thực của việc tôn kính các thánh
Theo giáo huấn của Hội Thánh, các thánh là chứng nhân sống động của sức mạnh biến đổi của Tin Mừng. Sự chuyển cầu của các ngài biểu lộ mầu nhiệm hiệp thông của toàn thể Hội Thánh, nối kết các tín hữu trên trần gian với những người đã đạt tới vinh quang Thiên Quốc.
Tuy nhiên, cha Zarazúa bày tỏ lo ngại khi lòng sùng kính các thánh bị trình bày như những cơ chế gần như tự động nhằm đáp ứng các nhu cầu cụ thể của đời sống thường nhật.
Nguy cơ biến đức tin thành sự trao đổi
Ngài giải thích rằng lòng đạo đức bình dân, nếu được hướng dẫn đúng đắn, có thể giúp con người đến gần Thiên Chúa. Nhưng khi mất đi quy chiếu nền tảng là chính Thiên Chúa, nó dễ bị biến thành một thực hành mang tính vụ lợi.
Khi các việc đạo đức bị hiểu như “công thức” để đạt kết quả cụ thể, đức tin có nguy cơ bị biến thành một dạng “trao đổi tôn giáo”, nơi con người tìm cách đạt được điều mình muốn hơn là tìm kiếm ý muốn của Thiên Chúa.
Thực tế, nhiều người tìm đến ảnh tượng, huy hiệu hoặc các vật đạo với kỳ vọng sẽ nhận được những ơn cụ thể như công việc, nhà cửa, hôn nhân hay giải quyết khó khăn gia đình.
Hiểu đúng về các á bí tích
Cha Zarazúa cảnh báo rằng một số quan niệm sai lệch còn cho rằng mỗi nhu cầu của con người đều gắn với một “vị thánh chuyên trách”, và việc nhận được ơn phụ thuộc vào việc sở hữu một vật đạo cụ thể.
Trong những trường hợp như vậy, các á bí tích – vốn là những dấu chỉ thiêng liêng – lại bị hiểu như những phương tiện có hiệu quả tự động.
Ngài nhấn mạnh rằng các á bí tích có mục đích giúp chuẩn bị tâm hồn người tín hữu đón nhận ân sủng. Hiệu quả của chúng luôn gắn liền với đức tin cá nhân và mối tương quan sống động với Thiên Chúa, chứ không nằm nơi bản thân vật chất của chúng.
Thanh luyện lòng đạo đức bình dân
Trước thực trạng này, vị linh mục khẳng định nhiệm vụ của Giáo Hội không phải là loại bỏ lòng đạo đức bình dân, nhưng là đồng hành, hướng dẫn và thanh luyện.
Nhiều hình thức đạo đức bình dân đã trở thành con đường loan báo Tin Mừng hiệu quả khi được đặt đúng nền tảng và được hướng dẫn cách thích hợp.
Do đó, cần đẩy mạnh việc giáo lý, giúp các tín hữu hiểu rõ rằng các thánh chỉ chuyển cầu trước mặt Thiên Chúa; các á bí tích là dấu chỉ nâng đỡ đức tin, không phải là những “vật linh thiêng” mang tính phép thuật; và ân sủng không thể đạt được bằng công thức hay sự trao đổi.
Hướng tới sự thánh thiện
Kết luận, cha Zarazúa nhấn mạnh rằng điều quan trọng là giữ cho lòng đạo đức bình dân luôn sống động nhưng không bị sai lệch, bằng cách luôn quy hướng về Thiên Chúa là nguồn mạch mọi ân sủng.
Khi lòng sùng kính giúp người tín hữu đi vào tương quan sâu xa hơn với Thiên Chúa, sống đời bí tích cách tích cực hơn và gia tăng tình yêu thương đối với tha nhân, thì khi đó, nó thực sự hoàn thành sứ mạng của mình: dẫn con người đến sự thánh thiện, là ơn gọi căn bản của mọi Kitô hữu.