Một linh mục tại Trung Quốc lên tiếng về các quy định hành chính cấm người dưới 18 tuổi tham gia sinh hoạt tôn giáo. Theo ngài, Hiến pháp Trung Quốc bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng cho mọi công dân mà không hề giới hạn theo độ tuổi. Trong khi trẻ em ngày nay có thể tự do vào trung tâm thương mại hay tiếp xúc với đủ loại nội dung trên internet, các em lại bị ngăn bước vào nhà thờ — điều đặt ra câu hỏi lớn về đời sống tinh thần, giá trị đạo đức và tương lai của xã hội.
Tại kinh Lạy Nữ Vương Thiên Đàng Chúa Nhật vừa qua, Đức Thánh Cha Lêô XIV đã mời gọi các tín hữu hiệp ý cầu nguyện cho Hội Thánh tại Trung Quốc nhân Ngày cầu nguyện cho Giáo hội Trung Quốc, được cử hành vào lễ Đức Maria Phù Hộ Các Giáo Hữu tại đền thánh Sheshan.
Ngài cầu nguyện:
“Xin sự chuyển cầu của Nữ Vương Thiên Đàng ban cho cộng đoàn tín hữu tại Trung Quốc ân sủng hiệp nhất và ban cho mọi người sức mạnh làm chứng cho Tin Mừng giữa những khó khăn thường ngày, để trở nên hạt giống hy vọng và hòa bình.”
Một trong những khó khăn mà người Công giáo Trung Quốc hiện đang đối diện là việc chính quyền ngày càng siết chặt lệnh cấm trẻ vị thành niên tham gia các sinh hoạt tôn giáo. Quy định này được áp dụng đối với mọi tôn giáo và được trình bày như một “biện pháp quản lý hành chính mang tính bảo vệ”, nhưng trên thực tế lại trở thành sự vi phạm nghiêm trọng quyền tự do tôn giáo và là một trở ngại rõ ràng đối với đời sống chứng tá Kitô giáo.
Dưới đây là bài suy tư của một linh mục đang sống tại Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa, được gửi tới AsiaNews.
“Điều tôi chưa bao giờ hiểu nổi”
Có một điều tôi chưa bao giờ hiểu nổi.
Ngày nay, một trẻ vị thành niên có thể vào trung tâm thương mại, có thể xem video ngắn tới tận đêm khuya, có thể tiếp xúc với đủ loại thông tin hỗn loạn trên internet. Thậm chí nhiều nơi giải trí, trên thực tế, cũng chẳng ai thật sự ngăn được các em lui tới.
Thế nhưng khi một đứa trẻ muốn bước vào nhà thờ, em lại bị chặn ngay ở cửa chỉ bởi một câu nói: “Cấm người vị thành niên vào”.
Tôi thật sự muốn hỏi: một đứa trẻ ngồi yên lặng trong nhà thờ thì có thể đe dọa ai?
Nhiều người gọi đây là “biện pháp quản lý bình thường”. Nhưng vấn đề nằm ở chỗ: quản lý không thể biến thành sự tước đoạt các quyền căn bản.
Có thể một đứa trẻ chỉ muốn cùng cha mẹ tham dự Thánh lễ. Có thể em chỉ muốn nghe những bài thánh ca. Có thể em chỉ muốn xem Kinh Thánh. Hoặc đơn giản chỉ muốn ngồi yên trong nhà thờ một lúc.
Vậy điều gì ở đó lại nguy hiểm đến thế?
Điều thật sự cần cảnh giác chưa bao giờ là việc trẻ em tiếp xúc với đức tin.
Điều thật sự đáng lo ngại là khi một xã hội bắt đầu sợ việc trẻ em tiếp xúc với chân, thiện và mỹ.
Hiến pháp nói về “công dân”, không phải “người trưởng thành”
Tạm thời, chúng ta chưa nói đến tôn giáo mà chỉ nói về pháp luật.
Điều 36 của Hiến pháp nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa khẳng định: công dân được hưởng quyền tự do tín ngưỡng tôn giáo.
Xin lưu ý: luật nói “công dân”, chứ không phải “công dân trên 18 tuổi”.
Hơn nữa, trước hết trẻ vị thành niên là “công dân”, rồi sau đó mới là “trẻ vị thành niên”. Theo pháp luật, các em cũng có phẩm giá cá nhân, có quyền phát triển đời sống tinh thần, tiếp cận văn hóa và hưởng các quyền căn bản như mọi người khác.
Nếu một đứa trẻ thậm chí còn không được phép bước vào nơi thờ phượng, vậy xin hãy nói cho tôi biết: ai sẽ tôn trọng đời sống tinh thần của em?
Ngày nay người ta bàn luận mỗi ngày về: trầm cảm tuổi vị thành niên, lo âu, bạo lực học đường, sự trống rỗng tinh thần và khủng hoảng giá trị.
Thế nhưng ở chiều ngược lại, những nơi vốn có thể giúp con người tìm lại sự bình an, học biết yêu thương và tha thứ, học biết tôn trọng sự sống, biết tiết độ và sống nhân hậu — tức các nhà thờ — thì tại nhiều nơi lại bị đóng cửa trước mặt trẻ em.
Chẳng phải đây là một nghịch lý sao?
Một mặt, người ta lo lắng rằng: “Trẻ em thiếu sức mạnh tinh thần”.
Mặt khác, người ta lại nói với các em:
“Các em không được tiếp xúc với thế giới tinh thần.”
Một xã hội trưởng thành không sợ người trẻ đi tìm ý nghĩa cuộc sống
Một xã hội thực sự trưởng thành và tự tin sẽ không bao giờ sợ người trẻ suy tư về những câu hỏi như:
Tại sao con người sống?
Sự thật là gì?
Điều thiện và điều ác là gì?
Lương tâm là gì?
Bởi vì mọi nền văn minh lớn đều hiểu rằng tương lai thật sự của một quốc gia không chỉ tùy thuộc vào những tòa nhà chọc trời hay nền kinh tế, nhưng còn tùy thuộc nhiều hơn vào việc thế hệ trẻ có linh hồn hay không, có cảm thức về điều thánh thiêng hay không, có hệ giá trị hay không.
Nếu một xã hội cho phép trẻ em chìm đắm trong chủ nghĩa tiêu thụ, chìm đắm trong giải trí, nhưng lại chỉ sợ các em tiếp xúc với đức tin và ý nghĩa cuộc sống, thì vấn đề thật sự có lẽ không còn nằm ở “trẻ em” nữa.
Dĩ nhiên, chúng tôi hiểu những lo ngại trong việc quản lý xã hội. Không được áp đặt tôn giáo, không được cực đoan hóa việc giáo dục niềm tin, không được lợi dụng trẻ vị thành niên — tất cả những điều ấy đều cần được nghiêm túc quan tâm.
Nhưng “tránh áp đặt” và “cấm vào nhà thờ” là hai điều hoàn toàn khác nhau.
Người ta không thể vì sợ “tẩy não” mà đồng thời tước đi khả năng để trẻ em tiếp xúc với đức tin, tìm hiểu văn hóa tôn giáo và cùng cha mẹ tham dự việc thờ phượng.
Điều thật sự nguy hiểm
Trình độ văn minh thật sự của một xã hội không được đo bằng số lượng các tòa nhà cao tầng.
Nó được đo bằng điều này: khi một đứa trẻ bắt đầu đi tìm ý nghĩa cuộc sống, xã hội ấy có sẵn sàng mở ra cho em một cánh cửa hay lập tức vội vàng đóng lại?
Bởi điều thật sự nguy hiểm chưa bao giờ là việc trẻ em bước vào nhà thờ.
Điều thật sự nguy hiểm là một thời đại đang dần cắt đứt khỏi trẻ em mọi khả năng tiếp xúc với chân, thiện và mỹ.
Nếu một ngày nào đó, ngay cả một đứa trẻ ngồi yên lặng trong nhà thờ cũng bị xem là điều gây “bất an”, thì có lẽ điều chúng ta thật sự cần suy nghĩ lại không còn là trẻ em nữa, mà chính là thời đại này.