Tiếng Việt
Giữa một thời đại đầy hoạt động nhưng dễ đánh mất cảm thức về điều thánh, Đức cha Alberto José González Chaves mời gọi nhìn lại mẫu gương linh mục nơi Thánh Gioan Avila – vị Tiến sĩ Hội Thánh đã sống chức linh mục với lòng kính sợ Thiên Chúa sâu xa, với đời cầu nguyện bền bỉ và ngọn lửa nhiệt thành dành cho các linh hồn. Nơi ngài, chức linh mục không phải một công việc trong Giáo hội, nhưng là đời sống hoàn toàn thuộc về Đức Kitô.
Đức cha Alberto José González Chaves
Có những vị thánh khiến người ta kính phục như khi chiêm ngắm một kỷ niệm đẹp của lịch sử Hội Thánh. Nhưng cũng có những vị thánh mà dù nhiều thế kỷ đã trôi qua, vẫn làm con người phải thao thức và xét lại chính mình. Bởi nơi các ngài có một ngọn lửa quá thật, quá mạnh và quá gần Thiên Chúa, đến mức không thể bị biến thành một biểu tượng đạo đức vô hại để người ta chỉ đứng xa mà chiêm ngắm.
Thánh Gioan Avila là một con người như thế.
Nơi ngài, mọi sự đều mang chiều kích đời đời. Thiên Chúa là điều tuyệt đối nghiêm túc. Việc cứu các linh hồn là điều nghiêm túc. Việc giảng dạy là điều nghiêm túc. Và Thánh lễ lại càng nghiêm túc hơn nữa.
Chức linh mục nơi Thánh Gioan Avila mang một vẻ cao trọng vừa âm thầm vừa mạnh mẽ. Không có nơi ngài chút gì phô diễn hay tìm kiếm bản thân. Không có sự khắc khổ giả tạo hay vẻ đạo đức gượng ép. Vì thế, lời nói của ngài đến hôm nay vẫn đem lại cảm giác như người vừa bước lên một vùng núi cao thanh vắng, nơi có bầu khí trong lành và tĩnh lặng khiến tâm hồn được thanh tẩy.
Khi đọc những bài huấn dụ hay thư từ thiêng liêng của ngài gửi cho các linh mục, người ta khó tránh khỏi cảm giác đau đớn rằng mình đã đánh mất một điều gì rất lớn. Giữa đời linh mục của Thánh Gioan Avila với nhiều kiểu sống mục vụ hôm nay dường như đã xuất hiện một khoảng cách mà chúng ta ít dám nhìn thẳng vào.
Ngày nay, người ta nói rất nhiều về chức linh mục. Có những cuộc họp, hội nghị, kế hoạch mục vụ, chương trình đào tạo và những văn kiện dài bất tận. Nhưng giữa tất cả những điều ấy, vẫn còn một câu hỏi đáng sợ: liệu người linh mục hôm nay có còn giữ được lòng kính sợ thánh trước mầu nhiệm mình được chọn để chạm đến Đức Kitô, dâng tiến Người, nhân danh Người mà tha tội và rao giảng hay không? Hay người ta đang dần quen với những điều lẽ ra phải khiến tâm hồn luôn quỳ gối?
Thánh Gioan Avila viết:
“Tôi không biết điều gì có thể giúp anh em sống xứng đáng hơn là nhắc anh em nhớ đến hồng ân lớn lao Thiên Chúa đã ban khi gọi chúng ta vào chức linh mục. Nếu việc tuyển chọn các tư tế trong Cựu Ước đã là một hồng ân lớn, thì chức linh mục trong Tân Ước còn cao cả biết bao.”
Cha Avila sẽ không bao giờ hiểu nổi một đời linh mục chỉ tìm kiếm sự ổn định, tiện nghi hay đơn thuần làm việc như một nhân viên của cơ cấu Giáo hội. Trong mọi lời nói của ngài luôn có ý thức mãnh liệt về một sự tuyển chọn vừa vinh quang vừa đáng run sợ, đòi hỏi con người phải hiến dâng trọn vẹn đời mình.
Ngài viết:
“Hãy nhìn lại chính mình, cả hồn lẫn xác, rồi anh em sẽ thấy mình được trở nên giống Đức Trinh Nữ Maria, Đấng đã cưu mang Thiên Chúa bằng lời thưa xin vâng. Linh mục cũng giống hang đá Bêlem, máng cỏ nơi Chúa được đặt nằm, giống thập giá nơi Người chịu chết và ngôi mộ nơi Người được mai táng. Những nơi ấy đều thánh vì được Đức Kitô chạm đến. Vậy tại sao linh mục lại không trở nên thánh thiện, khi chính nơi mình Thiên Chúa hiện diện cách vinh hiển? Chúng ta là nhà của Thiên Chúa và là những người mang Thiên Chúa đến cho trần gian.”
Ngày nay, nhiều người có thể thấy những lời ấy quá mạnh. Thời đại này thường thích hạ thấp mọi lý tưởng để con người cảm thấy dễ chịu hơn. Nhưng suốt nhiều thế kỷ, chính những lời ấy đã nuôi dưỡng đời sống linh mục của Hội Thánh, bởi linh mục hiểu mình được tách riêng cho Thiên Chúa để nhắc thế gian nhớ rằng Thiên Chúa hiện hữu.
Trong bài giảng lễ phong thánh cho Thánh Gioan Avila, Pope Paul VI đã nhấn mạnh rằng điều làm nên nét riêng của đời linh mục chính là sự thuộc trọn về Đức Kitô và được tách riêng để loan báo Tin Mừng.
Ngài cảnh báo rằng khi người ta cố xóa nhòa sự khác biệt ấy nhân danh hòa nhập với thế gian, linh mục rất dễ đánh mất căn tính của mình, trở nên “muối nhạt”, mất sức mạnh nội tâm và đánh mất khả năng làm chứng cho Thiên Chúa.
Bi kịch lớn nhất: quen với điều thánh
Bi kịch của Hội Thánh hôm nay không hẳn là thiếu hoạt động. Có lẽ chưa bao giờ người ta hoạt động nhiều như bây giờ. Nhưng điều đáng sợ hơn là người ta đang dần quen với Thiên Chúa.
Người ta nói về Thiên Chúa mà không còn rung động. Người ta bước lên bàn thờ mà tâm hồn không còn run sợ. Người ta cử hành những mầu nhiệm thánh mỗi ngày nhưng ngọn lửa bên trong lại dần nguội lạnh vì tiếng ồn, sự phân tán và mệt mỏi nội tâm.
Thánh Gioan Avila nhìn mọi sự bằng đôi mắt siêu nhiên. Với ngài, linh mục không đơn thuần là người điều hành cộng đoàn, nhưng là người đại diện cho chính Đức Kitô.
Điều ấy thay đổi toàn bộ đời sống linh mục.
Người linh mục không còn sống cho chính mình nữa, nhưng bước theo con đường của Đức Kitô – Vị Thượng Tế cũng là Chiên Hy Tế, Đấng cứu các linh hồn bằng chính sự hiến dâng của mình.
“Đó mới thật là linh mục: người có thể làm nguôi cơn thịnh nộ của Thiên Chúa; người sống thân tình với Chúa; người có những nhân đức khiến người khác nhận ra nơi mình điều gì đó thuộc về trời cao.”
Trong linh đạo của Thánh Gioan Avila, Thánh lễ là trung tâm tuyệt đối của đời linh mục. Không chỉ như một bổn phận phụng vụ, nhưng là điều nhào nặn linh hồn linh mục mỗi ngày.
Ngài hiểu rằng dân Chúa có thể quên nhiều bài giảng, nhưng hiếm khi quên một linh mục dâng Thánh lễ với lòng tin thật sự.
Thánh Gioan Avila luôn cử hành phụng vụ với lòng tôn kính sâu xa. Từng cử chỉ, thinh lặng, việc cúi mình, hôn bàn thờ hay quỳ gối đều nhắc linh mục rằng mình không phải nhân vật chính, nhưng chỉ là khí cụ bé nhỏ trước một Mầu nhiệm vô biên.
“Trong Thánh lễ, chúng ta đứng trên bàn thờ trong chính con người của Đức Kitô để thi hành công trình cứu độ.”
Không lạ gì từ bầu khí phụng vụ ấy đã xuất hiện những linh mục có thể quỳ hàng giờ trước Nhà Tạm, bước lên bàn thờ với lòng kính sợ thánh và sống thân tình với Thiên Chúa.
Không ai có thể trao điều mình không có
Đối với Thánh Gioan Avila, cầu nguyện là điều sống còn đối với linh mục.
Một linh mục có thể vẫn giảng dạy, tổ chức và hoạt động rất nhiều, trong khi đời sống nội tâm dần khô cạn. Và rồi xuất hiện một bi kịch âm thầm: tiếp tục nói về Thiên Chúa nhưng lại không còn thật sự sống với Người nữa.
Ngài viết:
“Nghe nói cha làm việc quá nhiều. Tôi mong cha biết tiết độ… Xin đừng bao giờ đánh mất đời sống cầu nguyện và thinh lặng nội tâm. Tôi đã thấy có người cho đi tất cả những gì mình có, để rồi trở nên nghèo nàn cho chính mình và cho người khác. Một lời nói phát xuất từ cầu nguyện có giá trị hơn nhiều lời nói không được nuôi dưỡng bằng cầu nguyện.”
Thánh Gioan Avila cũng nhấn mạnh rằng linh mục phải vừa thánh thiện vừa học hỏi nghiêm túc.
Linh mục phải học nếu thật sự yêu các linh hồn. Bởi người tín hữu có quyền được nghe từ môi miệng linh mục không phải những cảm xúc nhất thời hay những ý kiến cá nhân, nhưng là chân lý của Tin Mừng.
Một trong những nghèo nàn lớn của thời đại hôm nay là thay thần học bằng cảm xúc, thay giáo lý bằng quan điểm cá nhân và thay chân lý bằng những phát biểu mục vụ cảm tính.
Nơi Thánh Gioan Avila luôn có hai điều song hành: một con tim bừng cháy và một trí tuệ sâu vững. Chính điều đó làm cho lời của ngài vẫn còn sức nặng sau năm thế kỷ.
Để người ta nhìn thấy Thiên Chúa nơi linh mục
Khi đọc Thánh Gioan Avila, người ta cũng bị đánh động bởi sức mạnh nội tâm mà ngài xem là điều bình thường nơi linh mục. Không hề có sự mềm yếu cảm tính. Ngài nói nhiều về chiến đấu thiêng liêng, về thập giá, hy sinh, khổ chế và lòng trung thành âm thầm.
Linh mục không thể mong sống một cuộc đời tránh né đau khổ, vì người đã được đồng hình đồng dạng với Đức Kitô chịu đóng đinh.
Nhưng Thánh Gioan Avila không phải một nhà khổ tu khép kín. Trái lại, ngài cháy lửa yêu mến các linh hồn: ngồi tòa giải tội hàng giờ, giảng cho đến kiệt sức, viết vô số thư linh hướng và đau khổ vì sự nguội lạnh nơi các linh mục.
Chính vì yêu các linh hồn quá mạnh mẽ, ngài không bao giờ hạ thấp lý tưởng linh mục. Ngài hiểu rằng dân Chúa có thể chấp nhận nơi linh mục sự nghèo khó hay những giới hạn nhân loại, nhưng họ sẽ chết dần nếu không còn gặp nơi các ngài những con người thật sự thuộc về Thiên Chúa.
Người Kitô hữu hôm nay vẫn âm thầm khao khát được gặp những linh mục sống như người của Chúa: những linh mục dâng Thánh lễ khiến người ta cảm nhận điều siêu nhiên đang hiện diện; những linh mục mà lời nói phát xuất từ cầu nguyện; những linh mục có đời sống nội tâm sâu xa đến mức chỉ cần gặp gỡ cũng đủ làm người khác nhớ đến Thiên Chúa.
Và đó chính là câu hỏi lớn mà Thánh Gioan Avila sẽ đặt ra cho các linh mục hôm nay. Không phải linh mục ấy có hiện đại hay dễ mến hay không, nhưng là:
Khi nhìn vào người linh mục ấy, người ta còn có thể nhớ đến Thiên Chúa không?
https://infovaticana.com/2026/05/10/que-diria-san-juan-de-avila-a-un-sacerdote-de-hoy/
