Thánh Rita, người phụ nữ của những điều không thể

Đức ông Alberto José González Chaves

Ngày 22 tháng 5 hằng năm, khi mùa xuân đã chín muồi và không khí ngập hương hoa hồng cùng mùi lúa vàng, Giáo hội lại đặt trước mắt chúng ta một gương mặt vừa xa xôi vừa gần gũi: Thánh Rita thành Cascia (1381-1457), người phụ nữ mang thân phận đầy thương tích, những giọt nước mắt âm thầm và lòng kiên nhẫn anh hùng. Vì thế, ngài trở thành một trong những vị thánh được dân Kitô giáo yêu mến nhất.

Thánh Rita không chỉ là vị chuyển cầu cho những trường hợp tuyệt vọng. Ngài còn là vị thánh của căn bếp nơi một người phụ nữ lặng lẽ khóc; của căn phòng hôn nhân đang nguội lạnh; là người bạn tâm tình của những bà mẹ đau khổ vì con cái; của những người góa phụ cô đơn; của biết bao người phụ nữ tốt lành không có được cuộc đời như mơ ước nhưng vẫn không ngừng tìm kiếm Thiên Chúa. Bởi lẽ Rita đã sống mọi bậc sống: thiếu nữ, người vợ, người mẹ, góa phụ và nữ tu. Trong mỗi chặng đường ấy, điều ngài tìm kiếm vẫn chỉ là Thiên Chúa.

Cô bé của đàn ong

Khi còn là một hài nhi, lúc đang ngủ trong chiếc nôi ngoài cánh đồng, những con ong đã đậu trên môi Rita, để lại mật ngọt mà không hề làm hại em bé. Như thể Thiên Chúa muốn báo trước ngay từ đầu rằng đôi môi ấy không sinh ra cho cay đắng nhưng để trao ban sự dịu ngọt: mật ngọt của bình an và kiên nhẫn; của những lời chữa lành. Thật ý nghĩa khi Rita sinh ra trong một gia đình nổi tiếng vì hòa giải các kẻ thù. Cha mẹ ngài được gọi là “những người kiến tạo hòa bình của Đức Kitô.”

Có những đứa trẻ lớn lên trong những mái nhà đầy tiếng la hét, chỉ trích và tổn thương. Nhưng Rita được nuôi dưỡng trong một gia đình luôn cố dập tắt hận thù. Có lẽ vì thế mà suốt cuộc đời mình, ngài đã trở thành người kiến tạo hòa giải.

Ngày nay, thế giới càng cần thứ “mật ngọt” ấy biết bao! Chúng ta đang sống giữa những lời nói cay nghiệt, những mạng xã hội như chiến hào, những gia đình không còn biết trò chuyện mà không làm tổn thương nhau. Nhưng vẫn còn đó những người phụ nữ âm thầm giữ gìn sự bình an của mái ấm bằng sự dịu dàng lặng lẽ. Không ai ca tụng hay phong thánh cho họ, nhưng họ rất giống Thánh Rita.

Người vợ không có một người chồng dễ sống

Rita từng mơ ước trở thành nữ tu, nhưng vì vâng lời cha mẹ, ngài kết hôn khi còn trẻ với Paolo Mancini, một người đàn ông nóng nảy và bạo lực. Rita đã nếm trải sự thất vọng: biết thế nào là yêu một người khó tính; sống trong cãi vã, tủi nhục, sợ hãi và những đêm dài. Thế nhưng, ngài không đáp trả bằng hận thù, không để sự dữ của người khác phá hủy tâm hồn mình.

Từng ngày, Rita đã cảm hóa chồng không bằng những bài diễn thuyết dài dòng nhưng bằng sự kiên trì khiêm tốn của người biết cầu nguyện, biết chờ đợi và yêu thương mà không ngây thơ. Sau nhiều năm chung sống, Paolo đã thay đổi sâu xa.

Không phải mọi câu chuyện đều có kết thúc tốt đẹp ở đời này. Nhưng Thánh Rita nhắc chúng ta rằng không ai hoàn toàn mất hy vọng nếu vẫn còn một người thực sự cầu nguyện và yêu thương họ.

Các người chồng cũng nên nhìn lên Thánh Rita, bởi ngài không chỉ là bổn mạng của những người phụ nữ đau khổ mà còn là tấm gương chất vấn nhiều người đàn ông. Trước sự thô bạo của nam giới, ngài đáp lại bằng sức mạnh hiền hòa; trước ích kỷ, ngài giữ lòng trung thành nhẫn nại; trước bạo lực, ngài giữ phẩm giá âm thầm nhưng cuối cùng có thể cảm hóa lòng người.

Người mẹ muốn cứu linh hồn các con

Khi chồng bị sát hại, bi kịch dường như nuốt chửng tất cả. Hai người con trai muốn báo thù, vì đó là lối suy nghĩ phổ biến trong xã hội Umbria thời Trung Cổ đầy chia rẽ và đổ máu. Nhưng Rita thà khóc thương những người con đã chết còn hơn nhìn thấy họ trở thành kẻ sát nhân. Ngài cầu xin Thiên Chúa đừng để các con mình phạm thêm tội ác. Ít lâu sau, cả hai người con đều qua đời.

Đối với thế giới hôm nay, điều đó có thể gây vấp phạm. Nhưng một người mẹ Kitô giáo hiểu rằng linh hồn của con cái quý giá hơn thành công, danh dự hay thậm chí chính sự sống đời này.

Ngày nay cũng có biết bao người mẹ tan nát cõi lòng khi nhìn thấy con mình chìm trong hận thù, ma túy, bạo lực, sự hời hợt hay trống rỗng tinh thần. Thánh Rita hiểu họ. Ngài từng mong giáo dục những người con tốt lành nhưng rồi lại thấy các con đầy thương tích, hung hăng và hoang mang, giống như biết bao người mẹ thời nay. Dẫu vậy, ngài chưa bao giờ ngừng chiến đấu cho các con.

Người góa phụ gõ vào cánh cửa khép kín

Sau khi mất chồng và các con, Rita xin gia nhập đan viện Augustinô ở Cascia. Nhưng các nữ tu không chấp nhận ngài, vì ngài là một góa phụ mang quá nhiều câu chuyện đau thương phía sau. Họ sợ những hậu quả từ các mối thù gia tộc cũ và dè chừng người phụ nữ đã chịu quá nhiều đau khổ ấy.

Điều đó vẫn thường xảy ra trong cuộc đời. Khi ai đó muốn sống tốt hơn và thay đổi, họ lại gặp những cánh cửa đóng kín. Nhưng Rita vẫn tiếp tục gõ cửa.

Một đêm kia, Thánh Augustinô, Thánh Nicôla thành Tolentino và Thánh Gioan Tẩy Giả đã đưa ngài cách lạ lùng vào bên trong đan viện dù cửa vẫn khóa kín.

Đó là một biểu tượng tuyệt đẹp: có những cánh cửa con người đóng lại nhưng Thiên Chúa mở ra. Có những lối đi tưởng đã bị khóa chặt vì lỗi lầm quá khứ, định kiến, vết thương, lời đồn hay thất bại. Nhưng khi Thiên Chúa muốn, Ngài vẫn đưa một linh hồn bước vào nơi mà người ấy tưởng không bao giờ có thể tới được.

Đó là lý do Thánh Rita được gọi là “nữ trạng sư của những điều không thể.” Không phải thứ phép màu dễ dãi hay những ý thích thất thường, nhưng là những hoàn cảnh nhân loại mà dường như chẳng còn ai hy vọng nữa.

Nữ tu mang vết gai đâm

Trong đan viện, Rita không tìm kiếm vai trò nổi bật. Ngài sống nhiều năm âm thầm trong cầu nguyện, khổ chế và bác ái. Một ngày kia, ngài xin được thông phần sâu xa hơn vào cuộc Thương Khó của Đức Kitô và đã nhận nơi trán mình một vết thương do chiếc gai từ mão gai của Chúa gây nên. Ngài mang vết thương ấy suốt nhiều năm.

Cô bé từng nhận mật ngọt trên môi nay lại mang chiếc gai nơi trán. Đó chính là đời sống Kitô hữu: sự dịu ngọt không loại trừ thập giá; ai yêu thật lòng đều sẽ bị tổn thương như Đức Giêsu.

Nhưng Rita, người phụ nữ của mật ngọt, chưa bao giờ trở nên cay đắng. Ngài hiểu rằng đau khổ được dâng hiến bằng tình yêu sẽ không phá hủy trái tim nhưng làm cho nó trở nên rộng lớn hơn.

Vị thánh của những đóa hồng giữa mùa đông

Ít lâu trước khi qua đời, Rita xin người thân mang đến cho mình một bông hồng và vài trái vả từ khu vườn cũ của gia đình. Khi ấy đang là tháng Giêng. Điều đó xem ra thật vô lý. Nhưng người ta đã tìm thấy một đóa hồng nở giữa mùa đông.

Toàn bộ cuộc đời Thánh Rita nằm trong hình ảnh ấy: một đóa hồng giữa mùa đông.

Đó cũng là hình ảnh của biết bao Kitô hữu hôm nay: những người vẫn nở hoa giữa băng giá cuộc đời. Những người phụ nữ bị bỏ rơi nhưng vẫn tiếp tục mỉm cười; những góa phụ nâng đỡ gia đình; những người mẹ kiệt sức nhưng vẫn cầu nguyện và hy vọng; những đôi vợ chồng trung thành giữa bệnh tật và nghèo khó; những người con dịu dàng chăm sóc cha mẹ già; những nữ tu âm thầm nâng đỡ thế giới bằng đời sống ẩn dật.

Họ là những đóa hồng giữa mùa đông.

Một vị thánh cho thời đại hôm nay

Có lẽ Thánh Rita vẫn được lòng dân Chúa yêu mến mạnh mẽ vì ngài không chỉ thuộc về quá khứ mà còn thuộc về những đau khổ của con người hôm nay.

Ngài dạy phụ nữ rằng họ không cần phải trở nên cứng cỏi mới có thể mạnh mẽ. Ngài dạy các đôi vợ chồng rằng tình yêu đích thực luôn đòi phải hoán cải. Ngài dạy con cái rằng bạo lực không bao giờ giải quyết được điều gì. Ngài dạy những người góa bụa rằng cuộc đời không chấm hết nơi nấm mồ. Ngài dạy những người sống đời thánh hiến rằng sự thánh thiện không hệ tại ở việc làm những điều phi thường, nhưng là yêu thương những điều bình thường bằng một tình yêu phi thường.

Và ngài dạy tất cả chúng ta rằng đừng bao giờ tuyệt vọng. Không bao giờ.

Bởi Thiên Chúa vẫn có một thói quen thật kỳ diệu: làm cho những đóa hồng nở giữa tháng Giêng lạnh giá.

https://infovaticana.com/2026/05/22/santa-rita-la-mujer-de-lo-imposible/