Tiếng Việt
Theo Cha Brendan McGuire, linh mục từng là lãnh đạo trong ngành công nghệ tại Thung lũng Silicon, thông điệp Magnifica Humanitas của Đức Thánh Cha Lêô XIV đang mở ra những cuộc đối thoại sâu sắc hơn giữa Hội Thánh và các công ty công nghệ về tác động của trí tuệ nhân tạo đối với tương lai nhân loại. Ngài cho rằng ngành công nghệ hiện không chỉ tìm kiếm những giải pháp kỹ thuật mà còn đang khát khao sự khôn ngoan để định hướng cho sự phát triển của AI.
Tessa Gervasini
Cha Brendan McGuire, cha sở giáo xứ Thánh Simon tại Los Altos, bang California, nhận định rằng thông điệp Magnifica Humanitas đã mở ra cơ hội cho những cuộc trao đổi sâu sắc hơn giữa Hội Thánh và giới công nghệ về câu hỏi căn bản: trí tuệ nhân tạo sẽ ảnh hưởng đến nhân loại như thế nào.
Trong cuộc phỏng vấn với chương trình EWTN News Nightly, vị linh mục người Ireland cho biết các công ty công nghệ hiện nay đang tìm kiếm sự khôn ngoan, và chính thông điệp của Đức Thánh Cha Lêô XIV có thể góp phần đáp ứng nhu cầu ấy.
Ngài nói:
"Trong nhiều năm qua, Hội Thánh đã làm việc với các công ty công nghệ khác nhau, cả trực tiếp từ Rôma, tại Vatican, cũng như ở cấp địa phương."
Từ Thung lũng Silicon đến sứ vụ linh mục
Trước khi bước vào đời sống linh mục, Cha Brendan McGuire từng làm việc trong ngành công nghệ cao.
Ngài có bằng kỹ sư và khoa học máy tính của Trinity College Dublin, đồng thời tốt nghiệp thần học tại St. Patrick's Seminary and University.
Trước đây, ngài từng làm việc cho Hiệp hội Quốc tế Thẻ nhớ Máy tính Cá nhân (PCMCIA), một liên minh quy tụ các nhà sản xuất phần cứng máy tính.
Ngày nay, bên cạnh công việc mục vụ, Cha McGuire còn tham gia nhiều sáng kiến liên quan đến đạo đức công nghệ.
Năm 2024, công ty AI Anthropic, đơn vị phát triển hệ thống Claude AI, đã chủ động tìm đến Vatican để xin tư vấn về các vấn đề đạo đức.
Cha McGuire đã góp phần xây dựng bản “Hiến pháp Claude”, tài liệu dài khoảng 23.000 từ định hướng cách hệ thống AI này xử lý những vấn đề luân lý phức tạp.
Ngài cũng là đồng sáng lập Viện Công nghệ, Đạo đức và Văn hóa, một sáng kiến hợp tác giữa Trung tâm Đạo đức Ứng dụng Markkula của Đại học Santa Clara và Bộ Văn hóa và Giáo dục của Tòa Thánh.
Những cuộc đối thoại ngày càng sâu sắc hơn
Cha McGuire cho biết trong năm qua, các cuộc gặp gỡ với giới công nghệ đã trở nên thường xuyên và có chiều sâu hơn.
"Trong năm vừa qua, chúng tôi đã chủ động tham gia các cuộc trao đổi sâu sắc hơn, thường diễn ra hằng tháng, chủ yếu với Anthropic. Chúng tôi tin rằng thông điệp này sẽ giúp những mối quan hệ ấy phát triển mạnh mẽ hơn nữa."
Theo ngài, những cuộc đối thoại ấy sẽ giúp mở ra các thảo luận thực sự nghiêm túc về tương lai của nhân loại trong thời đại AI.
Cha McGuire đặc biệt đánh giá cao cách Đức Thánh Cha Lêô XIV đặt lại trọng tâm của cuộc tranh luận.
"Tôi rất thích cách Đức Thánh Cha đã đặt lại vấn đề. Ngài không hỏi làm sao để nhân loại thích nghi với AI, nhưng hỏi làm sao để toàn thể nhân loại được phát triển toàn diện trong kỷ nguyên AI."
Theo vị linh mục, đây là một sự thay đổi căn bản trong cách tiếp cận.
Ngành công nghệ đang tìm kiếm sự khôn ngoan
Trước câu hỏi liệu các tập đoàn công nghệ có thực sự lắng nghe tiếng nói của Đức Giáo hoàng hay không, Cha McGuire trả lời rằng ông tin điều đó hoàn toàn có thể xảy ra.
Theo ngài, phần lớn những người đang làm việc trong lĩnh vực công nghệ là những người thiện chí.
"Họ thực sự mong muốn AI phát triển theo hướng tốt đẹp."
Tuy nhiên, để đạt được điều đó, các kỹ sư, lập trình viên và nhà toán học không thể tự mình giải quyết tất cả các vấn đề.
"Họ cần sự khôn ngoan từ bên ngoài."
Cha McGuire nhấn mạnh rằng trách nhiệm này không chỉ thuộc về Hội Thánh Công giáo mà còn liên quan đến tất cả các truyền thống tôn giáo.
"Mọi truyền thống tôn giáo đều cần dấn thân vào thời điểm này."
Điều quan trọng nhất là đọc thông điệp
Theo Cha McGuire, phản ứng đầu tiên và quan trọng nhất đối với Magnifica Humanitas là trực tiếp đọc văn kiện này thay vì chỉ dựa vào những trích dẫn hoặc nhận định ngắn gọn trên truyền thông.
Ngài nói:
"Điều đầu tiên tôi tha thiết mời gọi mọi người làm là đọc chính văn kiện đó."
Ngài cho rằng đây là việc quan trọng nhất nếu muốn hiểu đúng điều Đức Thánh Cha muốn truyền đạt.
Theo Cha McGuire, phần đầu của thông điệp là một bản tổng hợp súc tích các văn kiện xã hội quan trọng trước đây của Hội Thánh.
Đối với những ai quan tâm đặc biệt đến AI, ngài khuyên nên chú ý đến chương III, nói về trí tuệ nhân tạo, và chương IV, bàn về những tác động của công nghệ này đối với đời sống con người.
Hai hình ảnh Kinh Thánh cho tương lai nhân loại
Cha McGuire đặc biệt nhấn mạnh hai hình ảnh Kinh Thánh mà Đức Thánh Cha Lêô XIV sử dụng trong thông điệp.
Đó là câu chuyện về Tháp Babel và công cuộc tái thiết Giêrusalem dưới thời ông Nơkhemia.
Theo ngài, Đức Thánh Cha muốn nhắn nhủ rằng nhân loại không nên đi theo con đường của Tháp Babel, nơi mỗi người theo đuổi những mục tiêu riêng và cuối cùng dẫn đến chia rẽ.
Thay vào đó, tương lai cần được xây dựng như thành Giêrusalem, nơi mọi người đều có vai trò và trách nhiệm riêng.
Cha McGuire giải thích:
"Mỗi gia đình, mỗi con người, mỗi kỹ sư, mỗi nhà báo, mỗi triết gia đều có phần của mình."
Ngài kết luận:
"Tất cả chúng ta đều phải tham gia vào cuộc đối thoại này, bởi những quyết định được đưa ra hôm nay sẽ ảnh hưởng sâu sắc đến tương lai của toàn thể nhân loại."
Đối với Cha Brendan McGuire, giá trị lớn nhất của Magnifica Humanitas không nằm ở việc đưa ra ngay lập tức mọi câu trả lời, nhưng ở việc đặt ra những câu hỏi nền tảng về con người, phẩm giá, công ích và tương lai của nền văn minh trong thời đại trí tuệ nhân tạo. Chính từ những câu hỏi ấy, một cuộc đối thoại rộng lớn giữa Hội Thánh, giới công nghệ và toàn xã hội có thể được khai mở.
