Tiếng Việt
Edward Pentin - Ngày 4 tháng 01 năm 2026
Tầm quan trọng sống còn của âm nhạc thánh đối với phụng vụ, nhu cầu để mọi tín hữu Công giáo luôn tỉnh thức và chuẩn bị cho bốn sự sau hết, cũng như xác tín rằng chỉ vương quyền của Đức Kitô mới đem lại nền hòa bình đích thực, là những sứ điệp cốt lõi mà Đức Hồng y Robert Sarah đã mang đến Hoa Kỳ vào cuối năm vừa qua.
Chuyến viếng thăm của Đức Hồng y Sarah tại Hoa Kỳ xoay quanh việc giới thiệu tác phẩm mới của ngài: The Song of the Lamb: Sacred Music and Heavenly Liturgy (Khúc ca của Con Chiên: Âm nhạc thánh và Phụng vụ thiên quốc), được biên soạn chung với nhạc sĩ phụng vụ Peter Carter.
Phụng vụ không phải là sản phẩm để “sáng chế”
Trong hai buổi thuyết trình ngày 21 và 22 tháng 11 năm 2025 tại Đại học Princeton – nơi ông Carter đang phục vụ với tư cách là Giám đốc Âm nhạc Thánh của Học viện Aquinas – Đức Hồng y Sarah nhấn mạnh rằng, trong một thời đại mà suốt nhiều thập niên qua phụng vụ của Hội Thánh đã quá thường xuyên bị “công cụ hóa”, thì việc hiểu đúng phụng vụ là gì và vì sao âm nhạc thánh giữ vị trí trung tâm trong việc thờ phượng Thiên Chúa là điều hết sức cần thiết.
Ngài nhận định rằng phụng vụ đã bị “chính trị hóa” trong những thập niên gần đây. Với tư cách là nguyên Tổng trưởng Bộ Phụng Tự và Kỷ Luật Bí Tích, Đức Hồng y cũng bênh vực những người chính đáng lên tiếng về các lạm dụng phụng vụ, và lên án là “sai lạc” khi có những nhà chức trách trong Hội Thánh đã bách hại và loại trừ những tiếng nói phê bình ấy.
Nhắc lại lối giải thích “liên tục” (hermeneutics of continuity) của Đức Bênêđictô XVI giữa phụng vụ tiền cải tổ và hậu cải tổ, cùng với nhấn mạnh của ngài rằng: “Điều mà các thế hệ trước coi là thánh thiêng thì hôm nay đối với chúng ta cũng vẫn là cao cả và thánh thiêng”, Đức Hồng y Sarah khẳng định rằng các lạm dụng phụng vụ đã làm tổn hại đến bản chất và mục đích kép của phụng vụ:
Thứ nhất, dâng lên Thiên Chúa toàn năng việc thờ phượng xứng hợp,
Thứ hai, nhìn nhận rằng phụng vụ không phải là điều chúng ta làm, nhưng là điều Chúa thực hiện cho chúng ta và trong chúng ta.
Tham dự phụng vụ: hiệp thông nội tâm, không chỉ hành động bên ngoài
Qua việc cử hành phụng vụ của Hội Thánh, Đức Hồng y nhấn mạnh, chúng ta được thánh hóa. Chính vì thế, việc tham dự cách trọn vẹn, ý thức và tích cực là điều cốt yếu. Tuy nhiên, khi nói đến “tham dự”, ngài không ám chỉ đến nhiều hoạt động bên ngoài, nhưng là việc điều hòa trí khôn, con tim và linh hồn của chúng ta với ý nghĩa của các nghi thức thánh, các bài ca và lời nguyện của phụng vụ Hội Thánh.
“Chính bằng cách ấy, chúng ta được ‘kết nối’ với hành động cứu độ của Chúa Giêsu Kitô trong các nghi lễ phụng vụ. Và thưa anh chị em, đó chính là điều làm cho phụng vụ trở nên thánh.”
Phụng vụ, theo Đức Hồng y, không phải là điều mà bất cứ ai – kể cả giám mục – có thể tùy tiện sáng chế hay thay đổi. Trái lại, chúng ta phải khiêm tốn đón nhận phụng vụ thánh, như đã được Hội Thánh gìn giữ và truyền lại trong Thánh Truyền.
Âm nhạc thánh: “Khúc ca của Con Chiên”
Sau khi làm rõ bản chất của phụng vụ và vai trò “then chốt” của âm nhạc trong đó, Đức Hồng y phân biệt rõ giữa âm nhạc phụng vụ, âm nhạc thánh, và những loại nhạc không thuộc về cả hai phạm trù này. Ngài cho rằng việc trình diễn hay ca hát trong nhà thờ những loại nhạc không mang tính phụng vụ hay thánh thiêng đôi khi là điều gây gương mù.
Trích dẫn Đức Bênêđictô XVI, ngài nhấn mạnh:
“Trong phụng vụ, không thể nói rằng bài hát này cũng giá trị như bài hát khác.”
Đức Hồng y Sarah chia sẻ rằng âm nhạc đã “chảy trong huyết quản” của ngài từ nhỏ. Từ cha mẹ và các nhà truyền giáo Pháp, ngài học được rằng mỗi loại âm nhạc thuộc về một không gian riêng, và âm nhạc phụng vụ được dành riêng cho việc thờ phượng Thiên Chúa, nên mới được gọi một cách chính đáng là “thánh”.
Ngài cũng lưu ý rằng âm nhạc phụng vụ không nhất thiết phải trùng khớp với văn hóa bản địa, cũng không bắt buộc phải dùng ngôn ngữ mẹ đẻ. Ngài học cách hiểu và hát các thánh ca với lòng sốt mến nhờ được chìm đắm trong truyền thống Công giáo phổ quát.
Âm nhạc thánh, theo Đức Hồng y, có tính khách quan riêng, được bén rễ sâu trong truyền thống phụng vụ của Hội Thánh. Những gì được hát trong phụng vụ có thể thực sự được gọi là “Khúc ca của Con Chiên”, lời ca chúc tụng và tôn vinh Thiên Chúa toàn năng, đồng thời khẩn cầu cho những nhu cầu của Dân Người.
Ngài khẳng định rằng nếu âm nhạc trong phụng vụ đáp ứng tiêu chuẩn này, thì mới xứng đáng được gọi là âm nhạc thánh, và theo quy định của các sách phụng vụ, thánh ca Gregorianô phải luôn giữ vị trí hàng đầu.
Được tạo dựng để ca tụng Thiên Chúa đến muôn đời
Kết luận, Đức Hồng y Sarah khích lệ những người chuẩn bị và cử hành phụng vụ thánh – đôi khi phải đối diện với sự chống đối – hãy kiên trì đào tạo người khác trong truyền thống phụng vụ và âm nhạc của Hội Thánh.
“Âm nhạc thánh không phải là một phần trang trí ‘cho đẹp’ của phụng vụ; nó là thành phần thiết yếu của chính phụng vụ.”
Và ngài kết luận bằng lời đầy chiều sâu cánh chung:
“Chúng ta được tạo dựng để ca hát lời ngợi khen Thiên Chúa toàn năng đến muôn đời. Khi chúng ta cử hành điều đó một cách tốt đẹp và xứng đáng nhất có thể trong phụng vụ đời này, chúng ta đang chuẩn bị chính mình và người khác cho cõi vĩnh hằng.”
Đức Kitô Vua và nền hòa bình đích thực
Trong bài giảng tại nhà nguyện Đại học Princeton ngày 23 tháng 11 năm 2025 – Lễ trọng Chúa Kitô Vua – Đức Hồng y Sarah tiếp tục đào sâu chủ đề này, cho thấy âm nhạc thánh nâng tâm hồn và trí khôn chúng ta lên cùng Thiên Chúa trong việc thờ phượng, mở rộng lòng người để Chúa bước vào, thanh luyện, chữa lành và củng cố chúng ta bằng ân sủng phát xuất từ phụng vụ và các bí tích.
Ngài nhấn mạnh rằng Đức Kitô là Vua của hòa bình giữa các dân tộc, và nếu không quy phục sự thật và luật yêu thương tự hiến của Người, thì không thể có hòa bình bền vững, dù trong đời sống cá nhân hay trong chính trị.
Hòa bình của Đức Kitô, được tỏ lộ nơi thập giá, không thuộc về thế gian này, nhưng vượt trên mọi đau khổ trần thế. Ngài nêu gương thánh Đimas – người trộm lành – với lời cầu xin khiêm hạ: “Lạy Ngài, khi vào Nước của Ngài, xin nhớ đến con.” Và lời đáp của Chúa Giêsu: “Hôm nay, anh sẽ ở với tôi trên thiên đàng.”
Tỉnh thức, khôn ngoan và hy vọng đời đời
Trong Thánh lễ theo hình thức truyền thống Latinh tại Allentown, Đức Hồng y mời gọi các tín hữu đừng nản lòng trước thực trạng của Hội Thánh, nhưng hãy vui mừng vì ân sủng Thiên Chúa, đặc biệt qua phụng vụ thánh.
Ngài nhắc rằng vào cuối năm phụng vụ, Hội Thánh – như một người Mẹ khôn ngoan – nhắc chúng ta nhớ đến bốn sự sau hết: chết, phán xét, thiên đàng và hỏa ngục, là những thực tại không thể lờ đi mà không chuốc lấy tai hại.
Sự tỉnh thức mà Chúa mời gọi không phải là hoảng loạn hay ám ảnh, nhưng là khôn ngoan và thận trọng, chuẩn bị để trình diện trước mặt Thiên Chúa, biết sám hối, lãnh nhận lòng thương xót, và trung thành đến cùng.
“Nếu chúng ta trung thành với Đức Kitô và giáo huấn của Hội Thánh Người, thì chúng ta không có gì phải sợ. Quả thật, chúng ta đã có lời hứa về sự sống đời đời.”
