Tiếng Việt
Ngày 25 tháng 3 không chỉ là lễ Truyền Tin trong phụng vụ Hội Thánh, nhưng còn gắn liền với một truyền thống cổ xưa cho rằng đây là ngày Chúa Giêsu Kitô chịu đóng đinh. Từ đó, ngày này cũng liên kết với nhiều biến cố trong lịch sử cứu độ, đặc biệt là việc tưởng nhớ Thánh Đi-ma, người trộm lành được hứa ban Thiên Đàng ngay trên thập giá.
Giả thuyết lịch sử về ngày Chúa chịu chết
Trong khi các tín hữu cử hành cuộc Thương Khó vào Thứ Sáu Tuần Thánh mỗi năm, các nhà nghiên cứu vẫn cố gắng xác định ngày lịch sử chính xác của biến cố này.
Một giả thuyết được nhiều người chấp nhận cho rằng Chúa Giêsu chịu đóng đinh vào ngày 3 tháng 4 năm 33. Giả thuyết này dựa trên dữ liệu thiên văn, đặc biệt là hiện tượng nguyệt thực trùng với dịp lễ Vượt Qua và thời gian tổng trấn Philatô cai trị.
Truyền thống cổ: ngày 25 tháng 3
Tuy nhiên, truyền thống Kitô giáo thời Trung cổ lại cho rằng Chúa Giêsu chịu chết vào ngày 25 tháng 3. Không chỉ dừng lại ở đó, nhiều biến cố quan trọng khác trong lịch sử cứu độ cũng được gắn với ngày này.
Người xưa tin rằng đây là ngày Thiên Chúa tạo dựng Adam và Eve, cũng là ngày họ sa ngã. Ngày này còn được liên kết với việc dân Israel vượt qua Biển Đỏ, biến cố tổ phụ Ápraham dâng con là Ixaác, và cả sự sa ngã của Lucifer.
Đặc biệt, Hội Thánh vẫn cử hành ngày 25 tháng 3 là lễ Truyền Tin, khi sứ thần Tổng lãnh thiên thần Gabriel báo tin cho Đức Trinh Nữ Maria.
Ý nghĩa thần học của sự liên kết này
Rõ ràng, rất khó để tất cả các biến cố trên thực sự xảy ra cùng một ngày theo nghĩa lịch sử. Tuy nhiên, các Kitô hữu thời xưa không nhằm xác định niên biểu chính xác, nhưng muốn nhấn mạnh sự hiệp nhất trong chương trình cứu độ.
Thánh Irénée thành Lyon đã diễn tả điều này khi nói rằng sự bất tuân của Eva được tháo gỡ nhờ sự vâng phục của Đức Maria. Qua đó, ngày 25 tháng 3 trở thành một điểm quy chiếu thần học: ngày khởi đầu và ngày hoàn tất của công trình cứu độ.
Chính trong ánh sáng này, Chúa Kitô được nhìn như Ađam mới, Đấng đến để khai mở một công trình tạo dựng mới, chiến thắng tội lỗi và sự chết, mở ra con đường dẫn đến sự sống đời đời.
Thánh Đi-ma, người trộm lành của ngày 25 tháng 3
Theo truyền thống phụng vụ Rôma, ngày 25 tháng 3 cũng ghi nhớ Thánh Đi-ma, người trộm lành chịu đóng đinh cùng Chúa Giêsu.
Trong Tin Mừng theo thánh Luca, ông đã khiêm tốn nhìn nhận tội lỗi của mình và thưa với Chúa: “Lạy Ngài, xin nhớ đến tôi khi Ngài vào Nước của Ngài.” Và Chúa Giêsu đã đáp lại: “Hôm nay, anh sẽ ở với tôi trên Thiên Đàng.”
Chính lời hứa này làm cho ông trở thành một vị thánh theo nghĩa sâu xa nhất: một người được hưởng vinh quang Thiên Chúa ngay sau khi hoán cải.
Tên “Đi-ma” theo truyền thống có nghĩa là “hoàng hôn” hoặc “cái chết”, và ngài được coi là bổn mạng của các tù nhân và những người đang tìm con đường hoán cải.
Việc kính nhớ ngài vào ngày 25 tháng 3 xuất phát từ truyền thống cho rằng đây là ngày Chúa chịu đóng đinh, và do đó cũng là ngày người trộm lành được cứu độ.
Chiều sâu thiêng liêng của ngày 25 tháng 3
Ngày 25 tháng 3 có thể không phải là ngày lịch sử chính xác của cuộc đóng đinh, nhưng lại mang một ý nghĩa thần học rất sâu sắc.
Đây là ngày gắn kết mầu nhiệm Nhập Thể với mầu nhiệm Thập Giá, ngày Con Thiên Chúa đến trong cung lòng Đức Maria và cũng là ngày Người hoàn tất hy tế cứu độ.
Qua đó, Hội Thánh nhận ra sự quan phòng kỳ diệu của Thiên Chúa, Đấng liên kết mọi biến cố trong lịch sử thành một kế hoạch cứu độ duy nhất, nơi con người được mời gọi tham dự và sống trọn niềm hy vọng vào ơn cứu độ.
