Tiếng Việt
Một khẳng định lan truyền rộng rãi – kể cả trên mạng – cho rằng trong tiếng Do Thái, các chữ cái của từ “Satan” cộng lại thành 364. Con số này thường được liên kết với một giáo huấn của các kinh sư Do Thái: Kẻ Tố Cáo có quyền cáo buộc 364 ngày trong năm, nhưng không vào ngày Lễ Xá Tội.
Ý tưởng nghe có vẻ thuyết phục. Nhưng phép tính lại không đúng.
Phép tính thực sự nói gì?
Trong tiếng Do Thái, “Satan” được viết là שָּׂטָן. Theo lối tính giá trị số truyền thống của người Do Thái (mỗi chữ cái mang một giá trị số):
ש = 300
ט = 9
ן = 50
Tổng cộng là 359, chứ không phải 364.
Vậy con số 364 từ đâu mà có?
Con số này xuất hiện trong Bộ Talmud Babylon[1], cụ thể ở phần Yoma 20a. Tại đó, một truyền thống Do Thái dạy rằng Satan có quyền cáo buộc dân Israel 364 ngày trong năm – ngoại trừ ngày Lễ Xá Tội.
Hình ảnh này mang ý nghĩa thần học, không phải phép toán. Thông điệp chính là: ngay cả Kẻ Tố Cáo cũng hành động trong giới hạn do Thiên Chúa đặt ra. Lòng thương xót của Người làm ngưng tiếng cáo buộc.
Giáo huấn ấy không hề dựa trên phép cộng chữ cái của từ “Satan”. Đó là một suy tư mang tính giảng dạy thiêng liêng, nhằm nhấn mạnh quyền tối thượng và lòng nhân hậu của Thiên Chúa.
Lối tính giá trị chữ cái là gì – và không phải là gì?
Trong truyền thống Do Thái, mỗi chữ cái Do Thái đồng thời cũng là một con số. Vì thế, người ta có thể cộng các chữ cái của một từ để ra một tổng số. Cách suy tư này được sử dụng từ thời Đền Thờ thứ hai và phát triển trong các tác phẩm của các kinh sư.
Tuy nhiên, lối tính này không phải là một “mật mã bí ẩn” để xây dựng giáo lý. Nó chỉ là một phương pháp suy niệm, một cách gợi mở ý nghĩa thiêng liêng, nằm trong truyền thống giải thích Kinh Thánh phong phú và đa dạng.
Giáo huấn về 364 ngày thuộc về thế giới biểu tượng ấy. Nó nhấn mạnh rằng sự dữ không có quyền lực tuyệt đối. Có một ngày mà lòng thương xót làm im bặt tiếng tố cáo.
Những con số biểu tượng trong truyền thống Công giáo
Truyền thống Công giáo cũng nhìn nhận rằng các con số trong Kinh Thánh thường mang ý nghĩa biểu tượng.
Sách Khải Huyền nói đến con số 666 và mời gọi người đọc “tính con số của Con Thú”. Nhiều học giả cho rằng tên của hoàng đế Nêrô, khi được viết bằng chữ Do Thái, có thể tương ứng với con số này – như một cách ám chỉ cuộc bách hại các Kitô hữu thời Đế quốc Rôma.
Tuy nhiên, Hội Thánh không hiểu điều đó như một phép tính huyền bí, mà như một hình ảnh văn chương mang tính khải huyền.
Sách Giáo lý Hội Thánh Công giáo số 391 khẳng định: “Đàng sau sự lựa chọn bất tuân của nguyên tổ chúng ta, có một tiếng nói dụ dỗ, chống lại Thiên Chúa, đã vì ghen tương mà làm cho nguyên tổ sa vào cõi chết. Thánh Kinh và Truyền thống của Hội Thánh coi hữu thể này là một thiên thần sa ngã, gọi là Satan hay ma quỷ. Hội Thánh dạy rằng thoạt đầu đó là một Thiên thần tốt lành do Thiên Chúa tạo dựng. “Chắc chắn ma quỷ và các thần dữ khác được Thiên Chúa tạo dựng đều tốt lành theo bản tính, nhưng chính chúng đã làm cho mình nên ác xấu.”
Thần học Công giáo được xây dựng trên Mạc khải – Thánh Kinh và Thánh Truyền – chứ không dựa trên những sự tương đương số học. Tuy vậy, Hội Thánh vẫn trân trọng chiều sâu biểu tượng của các con số, khi đọc chúng trong bối cảnh lịch sử và toàn bộ mạch Kinh Thánh.
Lời nhắc nhở cho hôm nay
Khẳng định rằng “Satan = 364” là sai về mặt số học; tổng đúng là 359.
Nhưng giáo huấn về 364 ngày vẫn mang một ý nghĩa thiêng liêng sâu sắc: quyền lực của Kẻ Tố Cáo có giới hạn, dù cám dỗ gần như luôn hiện diện trong đời sống con người.
Đó là lời mời gọi chúng ta vừa tín thác vào quyền năng và lòng thương xót vô biên của Thiên Chúa, vừa ý thức về sự yếu đuối của mình, để tha thiết cầu nguyện mỗi ngày:
“Xin chớ để chúng con sa chước cám dỗ.”
[1] Đây là bộ sưu tập các truyền thống, tranh luận và giải thích Luật Do Thái được biên soạn tại vùng Babylon (nay thuộc Iraq) vào khoảng thế kỷ V–VI.
https://aleteia.org/2026/02/24/the-math-behind-the-name-satan-has-a-reminder-for-us/
