Tiếng Việt
Linh mục Dòng Pallottin, Cha Mariusz Marszalek – tiến sĩ Giáo luật, nhà trị liệu tâm lý và là người đồng hành với nhiều linh mục – khẳng định rằng các vấn đề sức khỏe tâm thần nơi hàng giáo sĩ là một thực tại cần được nhìn nhận nghiêm túc trong đời sống Hội Thánh hôm nay.
Theo ZENIT News (Porta Luz / Santiago, ngày 19 tháng 3 năm 2026), Cha Mariusz Marszalek, thuộc tỉnh dòng Częstochowa (Ba Lan), hiện cũng là nhà trị liệu tâm lý và điều phối viên Tông đồ Lòng Thương Xót Chúa. Ngài có nhiều năm kinh nghiệm đồng hành với các linh mục, đặc biệt trong bối cảnh những tổn thương tâm lý ngày càng gia tăng.
Lấy cảm hứng từ Thánh Vincent Pallotti – vị sáng lập Hiệp hội Tông đồ Công giáo và Liên hiệp Tông đồ Công giáo, đồng thời là một chứng nhân lớn về Lòng Thương Xót Chúa – Cha Marszalek đã phục vụ nhiều năm tại Trung tâm điều trị nghiện cho giới trẻ ở Częstochowa. Song song đó, ngài theo học chuyên ngành tâm lý trị liệu, nhờ đó có thể hỗ trợ toàn diện cho những người đang chịu tổn thương tâm thần, trong đó có không ít linh mục.
Ngài nhận định: “Khi tôi nghe câu nói: ‘Trầm cảm có thể chữa bằng cầu nguyện’, tôi tự hỏi: ung thư có chữa bằng việc gia tăng thực hành đạo đức không? Khi mắc ung thư, người ta tìm đến bác sĩ chuyên khoa, tuân theo phác đồ điều trị, đồng thời cầu nguyện. Cầu nguyện có thể dẫn đến phép lạ, nhưng trước hết, nó giúp con người tìm được ý nghĩa của đau khổ khi kết hiệp với cuộc khổ nạn của Chúa Giêsu.”
Sự thinh lặng có thể giết chết
Cha Marszalek cho biết, động lực khiến ngài lên tiếng về sức khỏe tâm thần của hàng giáo sĩ đến từ một biến cố đau lòng: cái chết của Cha Matteo Balzano tại Ý. Khi theo dõi phản ứng của truyền thông và dư luận, ngài nhận thấy người Ý – bất kể niềm tin tôn giáo – đã bày tỏ sự cảm thông và đau buồn chân thành, thay vì lợi dụng biến cố để công kích Hội Thánh.
Cùng thời điểm đó, một nghiên cứu tại Pháp về sức khỏe tâm thần của các linh mục cho thấy đây là một vấn đề có thật. So sánh với Ba Lan, ngài nhận ra rằng chủ đề này hoặc bị né tránh, hoặc bị khai thác để phục vụ các luận điệu chống Giáo hội. Từ đó, ngài quyết định tiếp cận vấn đề không nhằm tìm người để đổ lỗi, nhưng để tìm con đường trợ giúp thực sự.
“Hãy cầu nguyện thêm” không phải là câu trả lời
Theo Cha Marszalek, những lời khuyên như “hãy cầu nguyện thêm” đôi khi lại khiến người đang đau khổ cảm thấy bị cô lập hơn, như thể chính họ có lỗi về tình trạng của mình. Ngài nhấn mạnh rằng trầm cảm là một căn bệnh đã được mô tả rõ trong hệ thống phân loại bệnh tật quốc tế của Tổ chức Y tế Thế giới, và như mọi bệnh lý khác, nó cần được điều trị.
Việc đồng hóa đau khổ với tội lỗi là điều trái ngược với Tin Mừng. Nếu theo logic đó, thì chính Chúa Giêsu Kitô cũng phải chịu đau khổ vì lỗi của mình – điều vốn là quan điểm của những người Pharisêu và kinh sư, chứ không phải đức tin Kitô giáo.
Áp lực và não trạng “hiệu suất” trong Hội Thánh
Cha Marszalek cho rằng một trong những nguyên nhân khiến vấn đề này khó được nhìn nhận là do não trạng “hiệu quả” đã len lỏi vào đời sống Hội Thánh – một lối suy nghĩ mang tính doanh nghiệp hơn là Tin Mừng. Ngài nhắc đến tài liệu Rượu mới, bầu da mới của Bộ Đời sống Thánh hiến như một lời cảnh tỉnh, dù tiếc rằng chưa được đón nhận đúng mức.
Theo ngài, trung tâm của Tin Mừng là con người, không phải là những con số hay thành tích mục vụ.
Con người là nơi Thiên Chúa mặc khải
Trước câu hỏi về việc giúp một linh mục trẻ vượt qua nỗi sợ tìm đến trị liệu tâm lý, Cha Marszalek không đưa ra lời khuyên đơn giản, nhưng nhấn mạnh đến việc đồng hành, giúp họ khám phá chính nhân tính của mình như nơi Thiên Chúa tỏ mình.
Ngài gợi lại hình ảnh Lòng Thương Xót Chúa theo thị kiến của Thánh Faustina Kowalska, trong đó Chúa Giêsu bước vào bóng tối của con người. Khi con người chối bỏ chính nhân tính của mình, họ cũng từ chối nơi Thiên Chúa muốn tỏ lộ.
Theo kinh nghiệm mục vụ, nhiều người đã tìm thấy khởi đầu của sự hoán cải chính qua trị liệu tâm lý và việc đối diện với bệnh tật.
“Thung lũng tối” không phải lúc nào cũng là sự vắng bóng Thiên Chúa
Khi nói về hình ảnh “thung lũng tối” trong Thánh Vịnh 23, Cha Marszalek cho rằng đây trước hết là ngôn ngữ biểu tượng. Đó có thể là kinh nghiệm của sự kiệt sức, mất an toàn, thiếu các tương quan – chứ không nhất thiết là sự vắng bóng của Thiên Chúa.
Các linh mục thường sống trong áp lực phải luôn sẵn sàng, vui tươi và vững mạnh trong đức tin. Điều này khiến họ dễ rơi vào vai trò “người cha lý tưởng”, dẫn đến kiệt quệ, thất vọng và đôi khi là khủng hoảng ơn gọi.
Trầm cảm không phải là thiếu đức tin
Cha Marszalek khẳng định rõ: trầm cảm là một bệnh lý thần kinh cần điều trị bằng thuốc; trị liệu tâm lý chỉ đóng vai trò hỗ trợ. Căn bệnh này không phân biệt địa vị hay niềm tin, và không thể bị quy về sự yếu kém thiêng liêng.
Một linh mục vẫn có thể giảng thuyết hùng hồn, chu toàn mục vụ, nhưng bên trong lại trải qua sự trống rỗng sâu xa.
Hình ảnh “linh mục anh hùng” và cái giá phải trả
Hình ảnh linh mục như một con người luôn mạnh mẽ, luôn sẵn sàng cho mọi người đã ăn sâu trong đời sống Hội Thánh. Tuy nhiên, việc chối bỏ các chiều kích thân xác, tâm lý và tương quan sẽ dẫn đến mất cân bằng nghiêm trọng.
Cha Marszalek nhắc lại rằng chính Chúa Giêsu trước cuộc Thương Khó đã đến Bêtania để ở với bạn hữu, sống trong bầu khí yêu thương và nghỉ ngơi. Đó là một mẫu gương về sự chăm sóc đời sống nhân bản.
Giáo dân có thể làm gì?
Theo Cha Marszalek, điều quan trọng là nhìn nhận linh mục trước hết như một người anh em trong nhân tính và đức tin. Những câu hỏi mang tính xã giao như “Cha có khỏe không?” thường chỉ đóng lại cuộc đối thoại.
Thay vào đó, một lời đơn sơ như: “Con thấy cha có vẻ mệt. Con có thể giúp gì cho cha không?” lại có thể mở ra một không gian thực sự cho sự nâng đỡ.
Ngài cũng lưu ý rằng việc linh mục khó chia sẻ cảm xúc cho thấy những giới hạn trong việc đào tạo nhân bản, một điều đã được đề cập từ Tông huấn Pastores Dabo Vobis và gần đây được Đức Thánh Cha Lêô XIV nhắc lại trong Tông thư A Fidelity that Generates the Future.
