Thời kỳ Giáo hoàng Avignon là gì?

Thành phố từng là nơi cư ngụ của bảy vị Giáo hoàng liên tiếp trong thế kỷ XIV bất ngờ được nhắc đến trở lại trong những ngày gần đây.

Luke Coppen - Ngày 11 tháng 4 năm 2026

Dòng sông Rhône, từ Thụy Sĩ chảy qua nước Pháp rồi đổ ra Địa Trung Hải, đi ngang qua một thành phố mang biệt danh “Thành phố của các Giáo hoàng”.

Trên một mỏm đá bên bờ trái dòng sông, nổi bật một công trình Gothic đồ sộ — một trong những dinh thự Giáo hoàng quan trọng nhất ngoài Rôma. Đó là Cung điện Giáo hoàng tại Avignon, nơi bảy vị Giáo hoàng người Pháp đã sinh sống liên tiếp trong thế kỷ XIV.

Chính nơi này từng là trung tâm của thời kỳ Giáo hoàng Avignon — một giai đoạn lịch sử vừa được nhắc lại trong các bản tin gần đây.

Sự việc bắt nguồn từ một thông tin liên quan đến cuộc gặp vào tháng Giêng giữa các quan chức Lầu Năm Góc và vị Sứ thần Tòa Thánh khi đó, Đức Hồng y Christophe Pierre.

Theo bản tin, trong bối cảnh căng thẳng gia tăng, một quan chức Hoa Kỳ đã nhắc đến thời kỳ Giáo hoàng Avignon — giai đoạn thế kỷ XIV khi vương quyền Pháp tìm cách chi phối quyền bính của Giáo hoàng.

Dù sau đó có những nghi ngờ về việc cụm từ này có thực sự được sử dụng hay không, nhưng làn sóng truyền thông cũng đủ khiến nhiều tín hữu tự hỏi: Thời kỳ Giáo hoàng Avignon thực sự là gì?

Khởi đầu

Theo Bách khoa Công giáo, vào đầu thế kỷ XIV, Avignon chỉ là một thị trấn nhỏ, không mấy nổi bật. Nhưng tình thế nhanh chóng thay đổi.

Biến cố khởi đầu là cái chết của Đức Giáo hoàng Bênêđictô XI năm 1304 tại Perugia, khi đó thuộc Lãnh thổ Giáo hoàng. Các Hồng y được triệu tập để bầu vị kế nhiệm. Trong số 19 Hồng y còn sống, chỉ có 15 vị tham dự mật nghị.

Do chia rẽ giữa các phe thân Pháp và chống Pháp, các Hồng y mất gần một năm mới đạt được đồng thuận. Cuối cùng, họ chọn một người ngoài Hồng y đoàn: Tổng Giám mục Bordeaux, Raymond de Got, người lấy danh hiệu Đức Giáo hoàng Clêmentê V.

Các Hồng y đề nghị ngài đến Perugia rồi sang Rôma để đăng quang, nhưng ngài từ chối, yêu cầu họ đến Lyon, nơi diễn ra nghi lễ với sự hiện diện của vua Pháp Philip IV, biệt danh “Vua Sắt”.

Buổi lễ tại Lyon lại gặp biến cố: khi Đức Clêmentê V đang tiến hành nghi thức, một bức tường bất ngờ đổ sập, khiến ngài ngã khỏi ngựa, làm hỏng vương miện Giáo hoàng và khiến em trai ngài cùng một Hồng y cao tuổi thiệt mạng.

Triều đại của Đức Clêmentê V khởi đầu đầy sóng gió. Ngài di chuyển qua nhiều nơi trước khi đến Avignon năm 1309 — một thành phố nằm trong lãnh thổ Pháp, dù về pháp lý thuộc quyền Bá tước Provence.

Từ đó mở ra thời kỳ Giáo hoàng Avignon.

Giai đoạn phát triển

Sau khi Đức Clêmentê V qua đời năm 1314, tình hình vẫn không ổn định. Mật nghị bầu người kế vị kéo dài do sự chia rẽ giữa ba nhóm Hồng y: Ý, Gascon và Provençal.

Cuối cùng, năm 1316, một ứng viên thỏa hiệp được chọn: Jacques Duèze, trở thành Đức Giáo hoàng Gioan XXII.

Ngài được kế vị bởi Đức Bênêđictô XII (1334), người khởi công xây dựng cung điện Giáo hoàng tại Avignon. Sau đó là Đức Clêmentê VI (1342), triều đại của ngài trùng với thời kỳ đại dịch Cái Chết Đen, khiến hàng chục triệu người thiệt mạng.

Dù bối cảnh khó khăn, Đức Clêmentê VI vẫn mở rộng cung điện và năm 1348 đã mua lại toàn bộ thành phố Avignon.

Các vị kế nhiệm gồm Đức Innôcentê VI và Đức Urbanô V — vị duy nhất trong số này được tuyên phong Chân phước. Đức Urbanô V từng trở về Rôma năm 1367, nhưng sau đó lại quay về Avignon và qua đời tại đây.

Kết thúc

Vị Giáo hoàng cuối cùng của thời kỳ này là Đức Grêgôriô XI, được bầu năm 1370. Ngài nhận được nhiều thư từ của Thánh Catarina thành Siena, thúc giục trở về Rôma.

Trong một lá thư, vị thánh viết:
“Xin hãy mạnh mẽ, đừng sợ hãi. Hãy đáp lại tiếng gọi của Thiên Chúa… và phục hồi cho Hội Thánh ngọn lửa bác ái mà Hội Thánh đã đánh mất.”

Năm 1377, Đức Grêgôriô XI rời Avignon trở về Rôma. Ngài qua đời không lâu sau đó và được kế vị bởi Đức Urbanô VI.

Ngay sau đó, Hội Thánh rơi vào cuộc khủng hoảng lớn được gọi là Cuộc Ly giáo Tây phương, khi cùng lúc có nhiều người nhận mình là Giáo hoàng tại Rôma và Avignon.

Tình trạng này chỉ chấm dứt vào năm 1417, với việc bầu chọn Đức Giáo hoàng Martinô V — vị Giáo hoàng duy nhất được toàn thể Hội Thánh công nhận.

Kể từ thời Đức Grêgôriô XI, không còn vị Giáo hoàng người Pháp nào được bầu chọn. Cung điện Giáo hoàng tại Avignon về sau bị tàn phá trong Cách mạng Pháp, từng được dùng làm doanh trại và nhà tù, trước khi trở thành bảo tàng vào năm 1906.

https://www.pillarcatholic.com/p/what-was-the-avignon-papacy