Các tu sĩ Capuchin tại Sumatra đưa thông điệp Laudato Si’ vào đời sống

Văn phòng Công lý, Hòa bình và Bảo vệ Công trình Tạo dựng (JPIC) do các tu sĩ Capuchin phụ trách đã nhiều lần lên tiếng phản đối tình trạng khai thác môi trường ngày càng gia tăng tại Sumatra. | Nguồn: Các tu sĩ Capuchin Indonesia

Sau khi cơn bão Senyar tàn phá đảo Sumatra vào cuối năm 2025, các tu sĩ Capuchin tại Indonesia đã gia tăng các hoạt động bảo vệ môi trường và hỗ trợ các cộng đồng bị ảnh hưởng. Đối với họ, thảm họa này cho thấy rõ mối liên hệ giữa sự tàn phá thiên nhiên và đau khổ của con người – điều mà thông điệp Laudato Si’ của Đức Giáo hoàng Phanxicô đã nhấn mạnh.

Thiên tai phơi bày hậu quả của tàn phá môi trường

Cuối tháng 11 năm 2025, cơn bão Senyar đã tấn công đảo Sumatra của Indonesia, gây ra lũ lụt và sạt lở đất nghiêm trọng khiến khoảng nửa triệu gia đình phải di dời.

Nhiều cư dân tại các vùng bị ảnh hưởng cho rằng mức độ tàn phá trở nên nghiêm trọng hơn do nhiều thập niên phá rừng và khai thác công nghiệp, đặc biệt trong các ngành sản xuất bột giấy, dầu cọ và khai khoáng. Việc mất rừng khiến các sườn đồi không còn lớp cây bảo vệ, các vùng đất tự nhiên mất khả năng hấp thụ nước và dòng chảy của các con sông bị thay đổi.

Khi cơn bão Senyar đổ bộ, đất không còn khả năng giữ nước như trước, khiến các con sông nhanh chóng tràn bờ và nhiều khu vực bị sạt lở.

Một lời cảnh tỉnh từ thảm họa

Cha Supriyadi Pardosi, OFMCap, thuộc Văn phòng Công lý, Hòa bình và Bảo vệ Công trình Tạo dựng (JPIC) của Tổng giáo phận Medan, Bắc Sumatra, cho biết thảm họa này đã phơi bày cái giá con người phải trả cho sự tàn phá môi trường kéo dài.

“Khi tôi đến khu vực bị thiên tai, tôi tin rằng, dù không ai mong chờ điều này, Thiên Chúa đang giúp chúng tôi tiếp tục lên tiếng kêu gọi chăm sóc thiên nhiên và môi trường,” cha nói.

Theo cha Pardosi, các trận lũ lụt đã xác nhận điều mà các tu sĩ Capuchin đã quan sát trong nhiều năm: sự tàn phá môi trường luôn đi cùng với đau khổ của con người.

Tinh thần Laudato Si’ trong đời sống

Nhận định này phản ánh tư tưởng trung tâm của thông điệp Laudato Si’ do Đức Giáo hoàng Phanxicô ban hành năm 2015 về việc chăm sóc ngôi nhà chung.

Thông điệp nhấn mạnh khái niệm “sinh thái toàn diện”, nghĩa là những tổn hại đối với rừng, sông và đất đai sẽ trực tiếp ảnh hưởng đến đời sống con người, đặc biệt là người nghèo và những cộng đồng dễ bị tổn thương.

Tại Sumatra, tầm nhìn này đã được các tu sĩ Capuchin thực hiện một cách cụ thể. Văn phòng JPIC do các tu sĩ điều hành thường xuyên lên tiếng phản đối việc khai thác môi trường quá mức, đồng thời kêu gọi bảo vệ quyền lợi của các cộng đồng bản địa và hệ sinh thái tự nhiên.

Lên tiếng trước sự khai thác môi trường

Các tu sĩ Capuchin cũng đã tổ chức những cuộc biểu tình lớn vào tháng 6 năm 2025, và các hoạt động này càng mạnh mẽ hơn sau các trận lũ lụt vào tháng 11 cùng năm.

Với sự ủng hộ của nhiều người dân địa phương, các tu sĩ đã kêu gọi chính quyền điều tra trách nhiệm của các doanh nghiệp và yêu cầu đóng cửa công ty bột giấy PT Toba Pulp Lestari, doanh nghiệp từ lâu bị các cộng đồng địa phương chỉ trích vì nạn phá rừng và tác động tiêu cực đến đời sống nông thôn.

Cha Pardosi cũng chỉ ra rằng nhiều trận lũ lụt trước đó – tại Harian–Samosir vào tháng 11 năm 2023, Simallopuk vào tháng 12 năm 2023 và Parapat vào tháng 3 năm 2025 – đều xảy ra gần các khu vực hoạt động của công ty này.

Đức tin, không phải ý thức hệ

Một số người Công giáo lo ngại rằng việc lên tiếng bảo vệ môi trường có thể mang màu sắc chính trị. Tuy nhiên, Cha Pardosi cho rằng động lực của ngài hoàn toàn bắt nguồn từ đức tin.

“Tôi không phủ nhận rằng các yếu tố chính trị có tồn tại,” ngài nói, nhắc đến vai trò của các giấy phép chính quyền và lợi ích doanh nghiệp. “Nhưng đó không phải là điều tôi tập trung. Với tư cách là một linh mục Công giáo và một tu sĩ Phanxicô, tôi không thể im lặng trước sự tàn phá môi trường này.”

Theo ngài, nguồn cảm hứng đến từ Tin Mừng và linh đạo của Thánh Phanxicô Assisi, vị thánh đã sống tình yêu sâu sắc đối với mọi thụ tạo.

Con người là người phục vụ công trình tạo dựng

Sống gần gũi với các cộng đồng bị ảnh hưởng bởi lũ lụt đã giúp Cha Pardosi hiểu rõ hơn ý nghĩa của việc chăm sóc công trình tạo dựng.

“Tất cả chúng ta đều là thụ tạo của Thiên Chúa và không thể tách rời nhau,” ngài nói.

Theo linh đạo Phanxicô, con người không phải là chủ nhân của trái đất, nhưng là những thụ tạo mong manh nhất. Vì thế, con người phải đi đầu trong việc yêu thương và chăm sóc mọi loài.

“Chúng ta không phải là thụ tạo cao trọng nhất của Thiên Chúa,” cha Pardosi nói. “Ngược lại, chúng ta là những thụ tạo nghèo nàn và dễ tổn thương nhất. Vì vậy, chúng ta phải là những người phục vụ các thụ tạo khác, chứ không phải là chủ nhân của chúng.”

Kiên trì dù thành quả còn giới hạn

Việc lên tiếng bảo vệ môi trường cũng mang lại nhiều khó khăn. Cha Pardosi thừa nhận rằng một số người, kể cả trong Giáo hội, đã cảnh báo ngài về những rủi ro khi công khai phê phán các hoạt động khai thác.

Tuy nhiên, đối với ngài, sự im lặng còn nguy hiểm hơn.

“Nếu vì nhiều người Công giáo cảm thấy bất lực trước cuộc khủng hoảng này mà tôi im lặng và không bảo vệ môi trường, thì chính tôi cũng góp phần vào sự tàn phá đã xảy ra,” ngài nói.

Đức tin, linh đạo Phanxicô và truyền thống văn hóa của người Toba Batak – vốn tôn trọng đất đai và sự sống – đã giúp ngài kiên trì trong sứ mạng này.

Vào ngày 21 tháng 1 năm 2025, một trong những yêu cầu quan trọng của các tu sĩ Capuchin đã đạt được khi chính quyền thu hồi giấy phép của công ty Toba Pulp Lestari. Ngoài ra, giấy phép của 27 công ty khác liên quan đến các vi phạm môi trường cũng bị hủy bỏ.

Tuy vậy, đối với các tu sĩ Capuchin, thành công không chỉ được đo bằng các quyết định pháp lý, nhưng bằng việc tiếp tục đồng hành với các cộng đồng địa phương và bảo vệ vùng đất mong manh này trong một hành trình lâu dài.

https://aleteia.org/2026/02/22/in-sumatra-indonesian-capuchins-put-laudato-si-into-practice/