Áqaba – Chứng tích sống động của Kitô giáo thời khai nguyên tại Trung Đông

Ngôi thánh đường cổ tại Áqaba là chứng nhân âm thầm của Kitô giáo thời sơ khai trên đất Jordan.
Nguồn ảnh: Sanad Sahliyeh – ACI Men

Tại thành phố cảng Áqaba, bên bờ Biển Đỏ của Jordan, một địa điểm khảo cổ đặc biệt vừa được chính thức mở cửa trở lại cho công chúng: ngôi thánh đường Kitô giáo cổ xưa bậc nhất thế giới, có niên đại từ cuối thế kỷ III hoặc đầu thế kỷ IV.

Công trình này được xây dựng trước khi Kitô giáo được công nhận hợp pháp trong Đế quốc Rôma, và vì thế, trở thành chứng nhân thầm lặng nhưng hùng hồn cho đức tin của các cộng đoàn Kitô hữu tiên khởi tại vùng Trung Đông.

Dấu ấn của Hội Thánh sơ khai

Ngôi thánh đường được phát hiện năm 1998, trong các cuộc khai quật khảo cổ do nhóm nghiên cứu quốc tế dưới sự hướng dẫn của nhà khảo cổ học Hoa Kỳ Thomas Parker thực hiện. Ngay từ những phát hiện ban đầu, công trình đã được nhìn nhận như một cột mốc quan trọng trong lịch sử Kitô giáo sơ khai.

Cấu trúc của nhà thờ mang hình thức basilica cổ, với:

• gian giữa,

• hai gian phụ,

• và cung thánh quay về hướng Đông – hướng của Ánh Sáng Phục Sinh.

Cách bố trí này cho thấy nơi đây không chỉ là một điểm tụ họp tạm thời, nhưng là trung tâm phụng tự của một cộng đoàn Kitô hữu đã được tổ chức ổn định, sống đức tin giữa bối cảnh còn nhiều bách hại.

Những chứng tích đức tin được gìn giữ qua thời gian

Trong khu vực khai quật, các nhà khảo cổ đã tìm thấy:

• các bức tường còn được bảo tồn,

• đèn thủy tinh, đồ gốm,

• và tiền xu Rôma, giúp xác định niên đại của công trình vào khoảng năm 293–303 sau Công nguyên.

Đặc biệt, gần khu vực nhà thờ còn có một nghĩa trang cổ, được cho là của cùng cộng đoàn Kitô hữu, nơi phát hiện những mảnh kim loại nhỏ, được các chuyên gia giải thích như bộ phận của một thánh giá bằng đồng – dấu chỉ âm thầm nhưng sâu xa của niềm tin vào Đấng Chịu Đóng Đinh và Phục Sinh.

Điểm hành hương – đối thoại – ký ức đức tin

Ngày nay, khi địa điểm này được mở cửa trở lại, chính quyền Jordan giới thiệu nơi đây không chỉ như một di sản văn hóa, mà còn như biểu tượng cho truyền thống đa tôn giáo lâu đời của đất nước.

Áqaba – xưa kia mang tên Aila – được đặt vào đúng vị trí của mình trong bản đồ Kitô giáo cổ đại của vùng Cận Đông, mời gọi các tín hữu và khách hành hương:

• chiêm ngắm đức tin của Hội Thánh sơ khai,

• suy tư về sự trung thành trong thử thách,

• và cảm nghiệm sự liên tục sống động của truyền thống Kitô giáo từ những thế kỷ đầu tiên cho đến hôm nay.

Nơi những viên đá cổ còn lặng lẽ đứng đó, lịch sử không chỉ được kể lại, mà đức tin vẫn tiếp tục lên tiếng.

 https://www.aciprensa.com/noticias/120421/reabre-en-jordania-la-iglesia-de-aqaba-uno-de-los-templos-cristianos-mas-antiguos-del-mundo