Các chuyên gia nhận định: Trước những lo ngại về AI, Hội Thánh Công giáo cần chia sẻ “chân lý tuyệt đẹp” về con người

Madeleine Teahan, ngày 21 tháng 12 năm 2025

Các tiếng nói chuyên môn trong Hội Thánh Công giáo cảnh báo rằng Hội Thánh cần mạnh dạn hơn nữa trong việc trình bày và loan báo cái nhìn của mình về nhân học Kitô giáo, trước những báo cáo đáng lo ngại về sức khỏe tâm thần của thanh thiếu niên tại Anh và xứ Wales.

Ngày 9 tháng 12, tờ The Guardian (Anh) đưa tin rằng 40% thanh thiếu niên từ 13 đến 17 tuổi tại Anh và xứ Wales từng bị bạo lực đã tìm đến các “bạn đồng hành AI” để được nâng đỡ tinh thần, do danh sách chờ đợi tư vấn tâm lý quá dài. Các nhà hoạt động mục vụ giới trẻ nhấn mạnh rằng những người trẻ dễ bị tổn thương đang khát khao sự kết nối nhân bản đích thực.

Ông Edwin Fawcett, một nhà trị liệu tâm lý Công giáo đang phục vụ tại Anh và xứ Wales, chia sẻ với CNA trong một cuộc phỏng vấn:

“Người trẻ sẽ được lợi rất nhiều nếu có những nguồn lực dễ tiếp cận hơn, can đảm và minh bạch trong việc chia sẻ chân lý tuyệt đẹp của nhân học Công giáo — điều đang thiếu vắng trầm trọng trong nền chăm sóc sức khỏe tâm thần mang tính thế tục.”

Ông nói thêm:

“Tuy nhiên, người ta có thể bị cám dỗ chỉ đơn giản là tiếp nhiên liệu cho bộ máy của các cơ cấu vững mạnh sẵn có (như giáo phận, giáo xứ, trường học Công giáo) bằng những podcast hay video xuất sắc — nhưng rốt cuộc, những phương tiện ấy vẫn khó có thể sánh được với một ‘bạn đồng hành AI’.”

Theo ông Fawcett, nếu điều đang thiếu hụt thực sự là sự kết nối nhân bản lành mạnh và việc làm gương sống động, thì để nâng đỡ người trẻ một cách bền vững, Hội Thánh cần đi ngược dòng, nhìn thẳng vào những vấn đề căn bản hơn:

“Chẳng hạn như việc đào tạo chủng viện chưa đầy đủ, chuẩn bị hôn nhân còn yếu kém, sự nâng đỡ và trách nhiệm giải trình trong hàng ngũ lãnh đạo Hội Thánh chưa tương xứng, cũng như sự thiếu vắng các cơ hội đào tạo chuyên môn trong lãnh vực tâm lý học Công giáo.”

Ông kết luận:

“Và chúng ta cũng cần nhớ rằng, với tư cách là những chi thể trong Thân Thể Đức Kitô, không ai trong chúng ta được miễn trừ khỏi việc phân định xem mình được mời gọi đảm nhận phần trách nhiệm nào trong công trình khó khăn nhưng cần thiết của sự hội nhập và tăng trưởng — cả ở bình diện cá nhân lẫn cộng đoàn — trong đó bao gồm việc chăm sóc những người trẻ đang ở ngay bên cạnh chúng ta, hôm nay.”

Cha Michael Baggot, giáo sư đạo đức sinh học tại Học viện Giáo hoàng Regina Apostolorum, người đã viết nhiều về chủ đề “bạn đồng hành AI”, cho biết với CNA rằng “những trực giác tốt nhất của khoa học tâm lý đương đại” hoàn toàn có thể được tích hợp với “một nền nhân học Công giáo truyền thống phong phú và sâu rộng.”

Ngài nhấn mạnh:

“Người trẻ cần những người hướng dẫn bằng xương bằng thịt — những người thể hiện trọn vẹn cả sự ngổn ngang lẫn niềm vui của việc sống Tin Mừng. Các người đồng hành thiêng liêng ấy có thể cùng người trẻ tham gia vào những sinh hoạt cộng đoàn mang tính nhập thể (phụng tự, khiêu vũ, thể thao, leo núi, âm nhạc, v.v.) — những điều mà các bạn đồng hành AI hoàn toàn không thể mang lại.”

Cha Baggot khẳng định:

“Toàn bộ đời sống luân lý Công giáo đều hướng tới sự thăng hoa toàn diện của con người, tức là hạnh phúc theo nghĩa trọn vẹn nhất.”

Ngài cũng viện dẫn mô hình mang tên “Mô hình siêu việt Kitô giáo Công giáo về con người”, cho thấy cách thức hội nhập những thành tựu tốt đẹp nhất của khoa học tâm lý hiện đại vào trong một nền nhân học Công giáo truyền thống phong phú.

Theo ngài:

“Các chương trình đào tạo cho giới trẻ — dù diễn ra trong lớp học, nhà thờ, sân thể thao, bên hồ hay trên núi — đều cần truyền đạt tính phiêu lưu của đức tin. Những người đào tạo có thể giúp người trẻ khám phá các ân huệ, tài năng và ơn gọi độc nhất vô nhị của mình.”

Cha Baggot cũng đề nghị rằng những người từng bị tổn thương bởi việc gắn bó lệch lạc với AI nên được tạo điều kiện để chia sẻ câu chuyện của họ.

Ngài nói thêm:

“Các cơ sở của Hội Thánh cần nuôi dưỡng những cộng đoàn đón tiếp và bao dung, đồng thời biết thách đố và giúp các thành viên tăng trưởng trong nhân đức. Giáo xứ, trường học, trại mồ côi, bệnh viện và mỗi gia đình đều cần tạo không gian để người trẻ chia sẻ những ước mơ, hy vọng và khó khăn của mình.”

“Nỗ lực hằng ngày nhằm xây dựng những cộng đoàn lành mạnh chính là trọng tâm của lời mời gọi từ Chúa: sống hiệp thông với Người và với tha nhân.”

Trong một tuyên bố gửi CNA, Hội đồng Giám mục Công giáo Anh và xứ Wales nhìn nhận rằng:

“Hầu như không còn nghi ngờ gì nữa khi AI, ngày càng nhiều, sẽ trở thành một công nghệ giúp con người trong các lãnh vực thực tiễn. Điều này bao gồm cả những người cần chăm sóc y tế và xã hội, những người có thể được theo dõi từ xa hoặc được nhắc nhở thực hiện các công việc cần thiết.”

Tuy nhiên, các Giám mục khẳng định rõ ràng:

“Các ‘bạn đồng hành AI’ không bao giờ có thể thay thế các mối tương quan nhân bản đích thực; và trong các giáo xứ cũng như trong đời sống cá nhân, chúng ta phải tái sinh các mối tương quan giữa người với người — và mối tương quan với Thiên Chúa — vốn là trung tâm của sự viên mãn nhân bản đích thực.”

Các ngài kết luận:

“Sự quan tâm ngày càng lớn của nhiều thành phần trong Hội Thánh Công giáo đối với AI là một dấu hiệu đáng khích lệ, bởi chỉ qua sự phân định cẩn trọng, chúng ta mới có thể bảo đảm rằng công nghệ này thực sự phục vụ công ích và phẩm giá con người.”